De Muysc cubun - Lengua Muisca
m (Variable proto) |
m (Integrar {{verbo}} como |con= dentro de la plantilla precedente) |
||
| Línea 6: | Línea 6: | ||
}} | }} | ||
| − | {{I| su. intr. | Apresurarse. | + | {{I| su. intr. | Apresurarse. |
| + | |con = | ||
| + | |||
{{verbo | {{verbo | ||
|imp = ahizysu | |imp = ahizysu | ||
| + | }} | ||
| + | |||
}} | }} | ||
{{voc_158|Apresurarse, darse priesa. ''Zihizensuca''.|18r}} | {{voc_158|Apresurarse, darse priesa. ''Zihizensuca''.|18r}} | ||
{{voc_2922|Acelerarse, darse priesa. ''Zihyzynsuca''. Imp.o ''ahizysu''. date prisa.|6r}} | {{voc_2922|Acelerarse, darse priesa. ''Zihyzynsuca''. Imp.o ''ahizysu''. date prisa.|6r}} | ||
{{sema|Apresurar}} | {{sema|Apresurar}} | ||
Revisión del 13:39 14 sep 2025
hizynsuca#I su. intr. Apresurarse. || hizynsuca#II || hizynsuca#III || hizynsuca#IV || hizynsuca#V || hizynsuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
hizynsuca, hizensuca
Fon. Gonz.*/hitʂɨnsuka/ Cons.
*/hitsɨnsuka/
I. su. intr. Apresurarse.
Imp. ahizysu. Paradigma verbal: hizyn (su. intr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-hizyn | z-hizyn-suca | z-hizyn-nynga | z-hizyn-iua |
| neg. | z-hizyn-za | z-hizyn-suca-za | z-hizyn-zi-nga | z-hizyn-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-hizyn | m-hizyn-suca | m-hizyn-nynga | m-hizyn-iua |
| neg. | m-hizyn-za | m-hizyn-suca-za | m-hizyn-zi-nga | m-hizyn-za-n iua |
| 3.ª | a-hizyn | a-hizyn-suca | a-hizyn-nynga | a-hizyn-iua |
| neg. | a-hizyn-za | a-hizyn-suca-za | a-hizyn-zi-nga | a-hizyn-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-hizyn | chi-hizyn-suca | chi-hizyn-nynga | chi-hizyn-iua |
| neg. | chi-hizyn-za | chi-hizyn-suca-za | chi-hizyn-zi-nga | chi-hizyn-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-hizyn | mi-hizyn-suca | mi-hizyn-nynga | mi-hizyn-iua |
| neg. | mi-hizyn-za | mi-hizyn-suca-za | mi-hizyn-zi-nga | mi-hizyn-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-hizyn-ua | cha-hizyn-suca | cha-hizyn-nynga | cha-hizyn-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-hizyn-ua | ma-hizyn-suca | ma-hizyn-nynga | ma-hizyn-nynguepqua |
| 3.ª | a-hizyn-ua | a-hizyn-suca | a-hizyn-nynga | a-hizyn-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-hizyn-ua | chi-hizyn-suca | chi-hizyn-nynga | chi-hizyn-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-hizyn-ua | mi-hizyn-suca | mi-hizyn-nynga | mi-hizyn-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-hizyn-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-hizyn-ua |
Apresurarse, darse priesa. Zihizensuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 18r
Acelerarse, darse priesa. Zihyzynsuca. Imp.o ahizysu. date prisa. [sic] (Giraldo & Gómez, 2012) - Ms. 2922. Voc. fol. 6r
