De Muysc cubun - Lengua Muisca

m
m (Variable proto)
Línea 2: Línea 2:
 
|IPA_GONZALEZ  = umtʂansuka
 
|IPA_GONZALEZ  = umtʂansuka
 
|IPA_CONSTENLA =  
 
|IPA_CONSTENLA =  
|IPA_GOMEZ     =  
+
|PROTO     =  
 
|MORFOLOGIA    = [[umza]] [[-n(2)]] [[-suca]]
 
|MORFOLOGIA    = [[umza]] [[-n(2)]] [[-suca]]
 
}}
 
}}

Revisión del 16:34 22 mar 2024

umzansuca#I su. intr. Anochecer, volverse oscuro (irse quedando sin luz del día) || umzansuca#II  || umzansuca#III  || umzansuca#IV  || umzansuca#V  || umzansuca#L I

Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez (2008 - 2026).

umzansuca, umʒhansûca

Fon. Gonz.*/umtʂansuka/ Cons. */umtsansuka/
    {{{GRUPO}}}
    I. su. intr. Anochecer, volverse oscuro ( irse quedando sin luz del día. )
    Paradigma verbal: umzan (su. intr.)
    Serie de Flexión Verbal
    PersonaPerfectivoImperfectivoIrrealisDestinativo
    1.ª sg.z-umzanz-umzan-sucaz-umzan-nyngaz-umzan-iua
    neg.z-umzan-zaz-umzan-suca-zaz-umzan-zi-ngaz-umzan-za-n iua
    2.ª sg.m-umzanm-umzan-sucam-umzan-nyngam-umzan-iua
    neg.m-umzan-zam-umzan-suca-zam-umzan-zi-ngam-umzan-za-n iua
    3.ªa-umzana-umzan-sucaa-umzan-nyngaa-umzan-iua
    neg.a-umzan-zaa-umzan-suca-zaa-umzan-zi-ngaa-umzan-za-n iua
    1.ª pl.chi-umzanchi-umzan-sucachi-umzan-nyngachi-umzan-iua
    neg.chi-umzan-zachi-umzan-suca-zachi-umzan-zi-ngachi-umzan-za-n iua
    2.ª pl.mi-umzanmi-umzan-sucami-umzan-nyngami-umzan-iua
    neg.mi-umzan-zami-umzan-suca-zami-umzan-zi-ngami-umzan-za-n iua
    Serie de Nominalización
    PersonaResultativaFactualIrrealisProspectiva
    1.ª sg.cha-umzan-uacha-umzan-sucacha-umzan-nyngacha-umzan-nynguepqua
    2.ª sg.ma-umzan-uama-umzan-sucama-umzan-nyngama-umzan-nynguepqua
    3.ªa-umzan-uaa-umzan-sucaa-umzan-nyngaa-umzan-nynguepqua
    1.ª pl.chi-umzan-uachi-umzan-sucachi-umzan-nyngachi-umzan-nynguepqua
    2.ª pl.mi-umzan-uami-umzan-sucami-umzan-nyngami-umzan-nynguepqua
    Modo Imperativo
    PersonaForma Única
    2.ª sg. (Imp.)a-umzan-u
    2.ª pl. (Imp.)a-umzan-ua

    Anochezer. Achysquynsuca [o] azinansuca; anocheser del todo, azacansuca [o] aumzansuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 15v

    Ver también "Anochecer completamente": umza, umzansuca, zaca, zacansuca

    Ver también "Anochecer": chysquynsuca, umza, umzansuca, za, zacansuca, zacasuca, zahasa, zasca, zina, zinansuca