m (Variable proto) |
m (Variable proto) |
||
| Línea 3: | Línea 3: | ||
|IPA_CONSTENLA = | |IPA_CONSTENLA = | ||
|PROTO1 = howm- → | |PROTO1 = howm- → | ||
| − | |PROTO | + | |PROTO = hoe- |
|FON = o-, oe- | |FON = o-, oe- | ||
|MORFOLOGIA = | |MORFOLOGIA = | ||
Revisión del 16:42 23 mar 2024
osqua#I sq. intr. Bañarse || osqua#II sq. tr. Bañar a otro || osqua#III || osqua#IV || osqua#V || osqua#L I
osqua, hosqua
- 1. Revolcarse (hablando de mamíferos, refregar la piel contra el suelo para limpiarse).
- 2. gyn a~. Alumbrar, dar luz (lit. bañar encima)
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-o | z-o-squa | z-o-nga | z-o-iua |
| neg. | z-o-za | z-o-squa-za | z-o-zi-nga | z-o-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-o | m-o-squa | m-o-nga | m-o-iua |
| neg. | m-o-za | m-o-squa-za | m-o-zi-nga | m-o-za-n iua |
| 3.ª | a-o | a-o-squa | a-o-nga | a-o-iua |
| neg. | a-o-za | a-o-squa-za | a-o-zi-nga | a-o-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-o | chi-o-squa | chi-o-nga | chi-o-iua |
| neg. | chi-o-za | chi-o-squa-za | chi-o-zi-nga | chi-o-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-o | mi-o-squa | mi-o-nga | mi-o-iua |
| neg. | mi-o-za | mi-o-squa-za | mi-o-zi-nga | mi-o-za-n iua |
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-o-ia | cha-o-sca | cha-o-nga | cha-o-nguepqua |
| 2.ª sg. | ma-o-ia | ma-o-sca | ma-o-nga | ma-o-nguepqua |
| 3.ª | a-o-ia | a-o-sca | a-o-nga | a-o-nguepqua |
| 1.ª pl. | chi-o-ia | chi-o-sca | chi-o-nga | chi-o-nguepqua |
| 2.ª pl. | mi-o-ia | mi-o-sca | mi-o-nga | mi-o-nguepqua |
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-o-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-o-ua |
Imp. aò. Part. de pret. oia. Part. de pres. oesca. Part. de fut. oenga.
Bañarse. zosqua, mosqua, aosqua chiosica. imp.o aò. Participio: ,a,oesca, a,oia, a,oenga. [sic] (Giraldo & Gómez, 2012) - Ms. 2922. Voc. fol. 21v
Bañarse. Zosqua, mosqua, aosqua, chiosqua. Imp., ao. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 22r
Bañarse = Zosqua. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - Ms. 2923. fol. 9r
Ver también "Bañar": chahachasuca, osqua
Reuolcarʃe El caballo = aosqua = [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 108v
Alunbra acá, imperativo. Sihic gyn ao. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 13v
Ver también "Alumbrar": osqua, zasqua
II. sq. tr. Bañar a otro
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-o | z-b-o-squa | z-b-o-nga | z-b-o-iua |
| neg. | z-b-o-za | z-b-o-squa-za | z-b-o-zi-nga | z-b-o-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-o | m-m-o-squa | m-m-o-nga | m-m-o-iua |
| neg. | m-m-o-za | m-m-o-squa-za | m-m-o-zi-nga | m-m-o-za-n iua |
| 3.ª | a-b-o | a-b-o-squa | a-b-o-nga | a-b-o-iua |
| neg. | a-b-o-za | a-b-o-squa-za | a-b-o-zi-nga | a-b-o-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-o | chi-b-o-squa | chi-b-o-nga | chi-b-o-iua |
| neg. | chi-b-o-za | chi-b-o-squa-za | chi-b-o-zi-nga | chi-b-o-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-o | mi-b-o-squa | mi-b-o-nga | mi-b-o-iua |
| neg. | mi-b-o-za | mi-b-o-squa-za | mi-b-o-zi-nga | mi-b-o-za-n iua |
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-o-ia | cha-o-sca | cha-o-nga | cha-o-nguepqua |
| 2.ª sg. | ma-o-ia | ma-o-sca | ma-o-nga | ma-o-nguepqua |
| 3.ª | o-ia | o-sca | o-nga | o-nguepqua |
| 1.ª pl. | chi-o-ia | chi-o-sca | chi-o-nga | chi-o-nguepqua |
| 2.ª pl. | mi-o-ia | mi-o-sca | mi-o-nga | mi-o-nguepqua |
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | o-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | o-ua |
Imp. o.
Bañar a otro. Zemosqua. Imp.o o participios. chaoesca, chaoia, chaoenga. [sic] (Giraldo & Gómez, 2012) - Ms. 2922. Voc. fol. 21v
Bañar a otro. Zemosqua. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 22r
Bañar a otro = Zemosqua. Pretérito zemo. imp. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - Ms. 2923. fol. 9r
Comentarios: Inicialmente pensábamos que "osqua" y "mosqua" eran verbos diferentes, sin embargo, los estudios desarrollados por el profesor Quesada demuestran que la única diferencia es la marca ergativa {-b}, que se nazaliza frente a la "o".
