De Muysc cubun - Lengua Muisca
chaosuca#I su. tr. Menospreciar, tener en poco. || chaosuca#II || chaosuca#III || chaosuca#IV || chaosuca#V || chaosuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
chaosuca
Fon. Gonz.*/ʂaosuka/ Cons.
*/tʲaosuka/
Morf. chao, -suca
I. su. tr. Menospreciar, tener en poco.
Paradigma verbal: chao (su. tr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-chao | z-b-chao-suca | z-b-chao-nynga | z-b-chao-iua |
| neg. | z-b-chao-za | z-b-chao-suca-za | z-b-chao-zi-nga | z-b-chao-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-chao | m-m-chao-suca | m-m-chao-nynga | m-m-chao-iua |
| neg. | m-m-chao-za | m-m-chao-suca-za | m-m-chao-zi-nga | m-m-chao-za-n iua |
| 3.ª | a-b-chao | a-b-chao-suca | a-b-chao-nynga | a-b-chao-iua |
| neg. | a-b-chao-za | a-b-chao-suca-za | a-b-chao-zi-nga | a-b-chao-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-chao | chi-b-chao-suca | chi-b-chao-nynga | chi-b-chao-iua |
| neg. | chi-b-chao-za | chi-b-chao-suca-za | chi-b-chao-zi-nga | chi-b-chao-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-chao | mi-b-chao-suca | mi-b-chao-nynga | mi-b-chao-iua |
| neg. | mi-b-chao-za | mi-b-chao-suca-za | mi-b-chao-zi-nga | mi-b-chao-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-chao-ua | cha-chao-suca | cha-chao-nynga | cha-chao-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-chao-ua | ma-chao-suca | ma-chao-nynga | ma-chao-nynguepqua |
| 3.ª | chao-ua | chao-suca | chao-nynga | chao-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-chao-ua | chi-chao-suca | chi-chao-nynga | chi-chao-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-chao-ua | mi-chao-suca | mi-chao-nynga | mi-chao-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | chao-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | chao-ua |
Menospresiar. Bchaosuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 87r
Tener en poco. Bchaosuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 116v
Menos preciar, no hacer caso = Zebchaosuca tener en poco. Item. Zupquan amisquaza. l. Zupquan achansuca. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - Ms. 2923. fol. 29r
