De Muysc cubun - Lengua Muisca

masqua(3)#I sq. intr. quy. Desaparecer, escabullirse, zafarse, faltar (Ocultarse de la vista de alguien) || masqua(3)#II sq. intr. quy. Mermarse, disminuirse.  || masqua(3)#III sq. intr. Quitarse, deshacerse, desasirse, desencajarse, acabarse, desgartarse  || masqua(3)#IV  || masqua(3)#V  || masqua(3)#L I

Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez (2008 - 2026).

masqua(3)

Fon. Gonz.*/maskua/ Cons. */maskua/
    c1:m:b c1:a:a c1:ʔk:ʔɾ c1:ə:i
    ys z~.
    I. sq. intr. quy. Desaparecer, escabullirse, ocultarse de la vista de alguien. 
    Conjugar
    Paradigma verbal: ma (sq. intr. quy.)
    Serie de Flexión Verbal
    PersonaPerfectivoImperfectivoIrrealisDestinativo
    1.ª sg.z-maquyz-ma-squaz-ma-ngaz-ma-iua
    neg.z-ma-zaz-ma-squa-zaz-ma-zi-ngaz-ma-za-n iua
    2.ª sg.m-maquym-ma-squam-ma-ngam-ma-iua
    neg.m-ma-zam-ma-squa-zam-ma-zi-ngam-ma-za-n iua
    3.ªa-maquya-ma-squaa-ma-ngaa-ma-iua
    neg.a-ma-zaa-ma-squa-zaa-ma-zi-ngaa-ma-za-n iua
    1.ª pl.chi-maquychi-ma-squachi-ma-ngachi-ma-iua
    neg.chi-ma-zachi-ma-squa-zachi-ma-zi-ngachi-ma-za-n iua
    2.ª pl.mi-maquymi-ma-squami-ma-ngami-ma-iua
    neg.mi-ma-zami-ma-squa-zami-ma-zi-ngami-ma-za-n iua
    Serie de Nominalización
    PersonaResultativaFactualIrrealisProspectiva
    1.ª sg.cha-mac-acha-ma-scacha-ma-ngacha-ma-nguepqua
    2.ª sg.ma-mac-ama-ma-scama-ma-ngama-ma-nguepqua
    3.ªa-mac-aa-ma-scaa-ma-ngaa-ma-nguepqua
    1.ª pl.chi-mac-achi-ma-scachi-ma-ngachi-ma-nguepqua
    2.ª pl.mi-mac-ami-ma-scami-ma-ngami-ma-nguepqua
    Modo Imperativo
    PersonaForma Única
    2.ª sg. (Imp.)a-mac-u
    2.ª pl. (Imp.)a-mac-ua

    Pret. amaquy.

    Escabullirse = ys Zemasqua = [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 73v

    Faltar, zafarse, escabullirse, escusarse. Ys zemasqua. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 76r

    uwa central: bahrinro - 1. ... desaparecer (en el agua, avión en el monte). (Headland )


    ys z~.
    II. sq. intr. quy. Mermarse, disminuirse. 
    Conjugar
    Paradigma verbal: ma (sq. intr. quy.)
    Serie de Flexión Verbal
    PersonaPerfectivoImperfectivoIrrealisDestinativo
    1.ª sg.z-maquyz-ma-squaz-ma-ngaz-ma-iua
    neg.z-ma-zaz-ma-squa-zaz-ma-zi-ngaz-ma-za-n iua
    2.ª sg.m-maquym-ma-squam-ma-ngam-ma-iua
    neg.m-ma-zam-ma-squa-zam-ma-zi-ngam-ma-za-n iua
    3.ªa-maquya-ma-squaa-ma-ngaa-ma-iua
    neg.a-ma-zaa-ma-squa-zaa-ma-zi-ngaa-ma-za-n iua
    1.ª pl.chi-maquychi-ma-squachi-ma-ngachi-ma-iua
    neg.chi-ma-zachi-ma-squa-zachi-ma-zi-ngachi-ma-za-n iua
    2.ª pl.mi-maquymi-ma-squami-ma-ngami-ma-iua
    neg.mi-ma-zami-ma-squa-zami-ma-zi-ngami-ma-za-n iua
    Serie de Nominalización
    PersonaResultativaFactualIrrealisProspectiva
    1.ª sg.cha-mac-acha-ma-scacha-ma-ngacha-ma-nguepqua
    2.ª sg.ma-mac-ama-ma-scama-ma-ngama-ma-nguepqua
    3.ªa-mac-aa-ma-scaa-ma-ngaa-ma-nguepqua
    1.ª pl.chi-mac-achi-ma-scachi-ma-ngachi-ma-nguepqua
    2.ª pl.mi-mac-ami-ma-scami-ma-ngami-ma-nguepqua
    Modo Imperativo
    PersonaForma Única
    2.ª sg. (Imp.)a-mac-u
    2.ª pl. (Imp.)a-mac-ua

    Mermar. Ys amasqua. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 87r

    Mermar = ysa masqua. pret.o ysamaquy. [sic] (Giraldo & Gómez, 2011) - Ms. 2924. fol. 49v

    uwa central: bahrinro - 2. Disminuir. (Headland )