De Muysc cubun - Lengua Muisca
suasqua#I sq. tr. Poner, extender (cosas largas, como unos palos, los brazos, etc) || suasqua#II || suasqua#III || suasqua#IV || suasqua#V || suasqua#L I uchquy b~ loc. v. Enmaderar (construir el maderamen de una estructura)
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
suasqua, soasqua
Fon. Gonz.*/suaskua/ Cons.
*/suaskua/
I. sq. tr. Poner, extender ( cosas largas, como unos palos, los brazos, etc. )
Paradigma verbal: sua (sq. tr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-sua | z-b-sua-squa | z-b-sua-nga | z-b-sua-iua |
| neg. | z-b-sua-za | z-b-sua-squa-za | z-b-sua-zi-nga | z-b-sua-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-sua | m-m-sua-squa | m-m-sua-nga | m-m-sua-iua |
| neg. | m-m-sua-za | m-m-sua-squa-za | m-m-sua-zi-nga | m-m-sua-za-n iua |
| 3.ª | a-b-sua | a-b-sua-squa | a-b-sua-nga | a-b-sua-iua |
| neg. | a-b-sua-za | a-b-sua-squa-za | a-b-sua-zi-nga | a-b-sua-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-sua | chi-b-sua-squa | chi-b-sua-nga | chi-b-sua-iua |
| neg. | chi-b-sua-za | chi-b-sua-squa-za | chi-b-sua-zi-nga | chi-b-sua-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-sua | mi-b-sua-squa | mi-b-sua-nga | mi-b-sua-iua |
| neg. | mi-b-sua-za | mi-b-sua-squa-za | mi-b-sua-zi-nga | mi-b-sua-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-sua-ia | cha-sua-sca | cha-sua-nga | cha-sua-nguepqua |
| 2.ª sg. | ma-sua-ia | ma-sua-sca | ma-sua-nga | ma-sua-nguepqua |
| 3.ª | sua-ia | sua-sca | sua-nga | sua-nguepqua |
| 1.ª pl. | chi-sua-ia | chi-sua-sca | chi-sua-nga | chi-sua-nguepqua |
| 2.ª pl. | mi-sua-ia | mi-sua-sca | mi-sua-nga | mi-sua-nguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | sua-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | sua-ua |
Poner cosas largas; como, poner dos palos largos en alguna parte, poner ambos brazos, etc. Bsuasqua. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 101r
uwa central: asunro(2) - 1. extender. (Headland
)
uchquy b~.
L.I. loc. v. Enmaderar ( construir el maderamen de una estructura. )
Enmaderar. Uchquy bsuasqua [o] uchquy zeguasqua. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 72r
zgyguaz guat b~.
L.II. loc. v. Reír a carcajadas ( Extender alta mi risa. )
Carcajadas de rrisa. Zgyuaz guate bzasqua [o] zgyuaz guate bsuasqua [o] zgyuaz gyc bzasqua [o] zgyuaz gyc bsuasqua. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 36v
