De Muysc cubun - Lengua Muisca

xiunsuca#I su. tr. Sudar.  || xiunsuca#II  || xiunsuca#III  || xiunsuca#IV  || xiunsuca#V  || xiunsuca#L I

Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez (2008 - 2026).

xiunsuca

Fon. Gonz.*/siunsuka/ Cons. */siunsuka/
Morf. xiun -suca
    {{{GRUPO}}}
    I. su. tr. Sudar. 
    Conjugar
    Paradigma verbal: xiun (su. tr.)
    Serie de Flexión Verbal
    PersonaPerfectivoImperfectivoIrrealisDestinativo
    1.ª sg.z-b-xiunz-b-xiun-sucaz-b-xiun-nyngaz-b-xiun-iua
    neg.z-b-xiun-zaz-b-xiun-suca-zaz-b-xiun-zi-ngaz-b-xiun-za-n iua
    2.ª sg.m-m-xiunm-m-xiun-sucam-m-xiun-nyngam-m-xiun-iua
    neg.m-m-xiun-zam-m-xiun-suca-zam-m-xiun-zi-ngam-m-xiun-za-n iua
    3.ªa-b-xiuna-b-xiun-sucaa-b-xiun-nyngaa-b-xiun-iua
    neg.a-b-xiun-zaa-b-xiun-suca-zaa-b-xiun-zi-ngaa-b-xiun-za-n iua
    1.ª pl.chi-b-xiunchi-b-xiun-sucachi-b-xiun-nyngachi-b-xiun-iua
    neg.chi-b-xiun-zachi-b-xiun-suca-zachi-b-xiun-zi-ngachi-b-xiun-za-n iua
    2.ª pl.mi-b-xiunmi-b-xiun-sucami-b-xiun-nyngami-b-xiun-iua
    neg.mi-b-xiun-zami-b-xiun-suca-zami-b-xiun-zi-ngami-b-xiun-za-n iua
    Serie de Nominalización
    PersonaResultativaFactualIrrealisProspectiva
    1.ª sg.cha-xiun-uacha-xiun-sucacha-xiun-nyngacha-xiun-nynguepqua
    2.ª sg.ma-xiun-uama-xiun-sucama-xiun-nyngama-xiun-nynguepqua
    3.ªxiun-uaxiun-sucaxiun-nyngaxiun-nynguepqua
    1.ª pl.chi-xiun-uachi-xiun-sucachi-xiun-nyngachi-xiun-nynguepqua
    2.ª pl.mi-xiun-uami-xiun-sucami-xiun-nyngami-xiun-nynguepqua
    Modo Imperativo
    PersonaForma Única
    2.ª sg. (Imp.)xiun-u
    2.ª pl. (Imp.)xiun-ua
    Ver también " Sudar ": xiuhun, xiunsuca
    Sudar. Ixiunsuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 115r
    Achacarsele, ocasionarsele el mal. opqua cagasqua. vg. ixiunsuca,s, fybaque zemi,s, opquacaga,s, zinsuca. Estaba sudando, fuime al ayre, y de ese achaque estoi malo. [sic] (Giraldo & Gómez, 2012) - Ms. 2922. Voc. fol. 5v