De Muysc cubun - Lengua Muisca
cuhupquansuca#I su. intr. Ensordecer. || cuhupquansuca#II || cuhupquansuca#III || cuhupquansuca#IV || cuhupquansuca#V || cuhupquansuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
cuhupquansuca
Fon. Gonz.*/kuhupkuansuka/ Cons.
*/kuhupkuansuka/
I. su. intr. Ensordecer.
Paradigma verbal: cuhupquan (su. intr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-cuhupquan | z-cuhupquan-suca | z-cuhupquan-nynga | z-cuhupquan-iua |
| neg. | z-cuhupquan-za | z-cuhupquan-suca-za | z-cuhupquan-zi-nga | z-cuhupquan-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-cuhupquan | m-cuhupquan-suca | m-cuhupquan-nynga | m-cuhupquan-iua |
| neg. | m-cuhupquan-za | m-cuhupquan-suca-za | m-cuhupquan-zi-nga | m-cuhupquan-za-n iua |
| 3.ª | a-cuhupquan | a-cuhupquan-suca | a-cuhupquan-nynga | a-cuhupquan-iua |
| neg. | a-cuhupquan-za | a-cuhupquan-suca-za | a-cuhupquan-zi-nga | a-cuhupquan-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-cuhupquan | chi-cuhupquan-suca | chi-cuhupquan-nynga | chi-cuhupquan-iua |
| neg. | chi-cuhupquan-za | chi-cuhupquan-suca-za | chi-cuhupquan-zi-nga | chi-cuhupquan-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-cuhupquan | mi-cuhupquan-suca | mi-cuhupquan-nynga | mi-cuhupquan-iua |
| neg. | mi-cuhupquan-za | mi-cuhupquan-suca-za | mi-cuhupquan-zi-nga | mi-cuhupquan-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-cuhupquan-ua | cha-cuhupquan-suca | cha-cuhupquan-nynga | cha-cuhupquan-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-cuhupquan-ua | ma-cuhupquan-suca | ma-cuhupquan-nynga | ma-cuhupquan-nynguepqua |
| 3.ª | a-cuhupquan-ua | a-cuhupquan-suca | a-cuhupquan-nynga | a-cuhupquan-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-cuhupquan-ua | chi-cuhupquan-suca | chi-cuhupquan-nynga | chi-cuhupquan-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-cuhupquan-ua | mi-cuhupquan-suca | mi-cuhupquan-nynga | mi-cuhupquan-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-cuhupquan-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-cuhupquan-ua |
Ver también " Ensordecer ": cuhupqua(2), cuhupquansuca
Ensordeçer = zcuhupquansuca = [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 72v
