De Muysc cubun - Lengua Muisca
(Página creada con «{{MUI-ESP |IPA_GONZALEZ = simansuca |IPA_CONSTENLA = |IPA_GOMEZ = |MORFOLOGIA = xima -n(2) -suca }} {{I| su. tr. | Hacerse lagañoso. }} {{voc_158|.....») |
m (Variable proto) |
||
| Línea 2: | Línea 2: | ||
|IPA_GONZALEZ = simansuca | |IPA_GONZALEZ = simansuca | ||
|IPA_CONSTENLA = | |IPA_CONSTENLA = | ||
| − | | | + | |PROTO = |
|MORFOLOGIA = [[xima]] [[-n(2)]] [[-suca]] | |MORFOLOGIA = [[xima]] [[-n(2)]] [[-suca]] | ||
}} | }} | ||
Revisión del 16:50 22 mar 2024
ximansuca#I su. tr. Hacerse lagañoso. || ximansuca#II || ximansuca#III || ximansuca#IV || ximansuca#V || ximansuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
ximansuca
Fon. Gonz.*/simansuca/ Cons.
*/simansuka/
I. su. tr. Hacerse lagañoso.
Paradigma verbal: ximan (su. tr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-ximan | z-b-ximan-suca | z-b-ximan-nynga | z-b-ximan-iua |
| neg. | z-b-ximan-za | z-b-ximan-suca-za | z-b-ximan-zi-nga | z-b-ximan-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-ximan | m-m-ximan-suca | m-m-ximan-nynga | m-m-ximan-iua |
| neg. | m-m-ximan-za | m-m-ximan-suca-za | m-m-ximan-zi-nga | m-m-ximan-za-n iua |
| 3.ª | a-b-ximan | a-b-ximan-suca | a-b-ximan-nynga | a-b-ximan-iua |
| neg. | a-b-ximan-za | a-b-ximan-suca-za | a-b-ximan-zi-nga | a-b-ximan-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-ximan | chi-b-ximan-suca | chi-b-ximan-nynga | chi-b-ximan-iua |
| neg. | chi-b-ximan-za | chi-b-ximan-suca-za | chi-b-ximan-zi-nga | chi-b-ximan-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-ximan | mi-b-ximan-suca | mi-b-ximan-nynga | mi-b-ximan-iua |
| neg. | mi-b-ximan-za | mi-b-ximan-suca-za | mi-b-ximan-zi-nga | mi-b-ximan-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-ximan-ua | cha-ximan-suca | cha-ximan-nynga | cha-ximan-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-ximan-ua | ma-ximan-suca | ma-ximan-nynga | ma-ximan-nynguepqua |
| 3.ª | ximan-ua | ximan-suca | ximan-nynga | ximan-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-ximan-ua | chi-ximan-suca | chi-ximan-nynga | chi-ximan-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-ximan-ua | mi-ximan-suca | mi-ximan-nynga | mi-ximan-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | ximan-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | ximan-ua |
...iximansuca. boime haçiendo lagańoso. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 3r
Ver también "Ojo": ghuiquyn, upqua, upqua boi, upqua siu, upquaga, xima, ximansuca, ximza
