m (Gómez) |
m (Clasificar |cit: mover {{come}}, {{sema}} y cognados a |come=, |sema*=, |cog=) |
||
| (No se muestran 10 ediciones intermedias del mismo usuario) | |||
| Línea 2: | Línea 2: | ||
|IPA_GONZALEZ = mʷɨhɨtʂɨnsuka | |IPA_GONZALEZ = mʷɨhɨtʂɨnsuka | ||
|IPA_CONSTENLA = | |IPA_CONSTENLA = | ||
| − | | | + | |PROTO = |
| − | |MORFOLOGIA = [[muyhyzy]] | + | |MORFOLOGIA = [[muyhyzy]] [[-n(2)]] [[-suca]] |
}} | }} | ||
| − | {{I| | + | {{I| su. intr. | Oscurecerse, negrearse |cit= |
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | {{manuscrito_2923|Mancharse <nowiki>=</nowiki> ''Amuyhyzynsuca''. l. ''atymynsuca''. l. ''yquy ahosynsuca''.|29r}} | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |sema= | ||
| + | |||
| + | Negrear | ||
| + | |||
| + | |sema1= | ||
| + | |||
| + | Manchar | ||
| + | |||
| + | }} | ||
| + | |||
| + | {{II| su. tr. | Oscurecer, negrear |cit= | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
{{voc_158|Negra cosa haçerse. ''Amuyhyzynsuca''.|89v}} | {{voc_158|Negra cosa haçerse. ''Amuyhyzynsuca''.|89v}} | ||
| − | |||
| − | |||
| − | {{ | + | |
| + | |sema= | ||
| + | |||
| + | Negrear | ||
| + | |||
| + | |sema1= | ||
| + | |||
| + | Manchar | ||
| + | |||
| + | }} | ||
| + | |||
| + | {{L_I| loc. v. | Estar disgustado | zpquyquyz a~ | ||
| + | |def = lit. oscurecerse la conciencia | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |cit= | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
{{voc_158|Disgustado, melancólico estar. ''Zpquyquyz amuyhzynsuca''.|59v}} | {{voc_158|Disgustado, melancólico estar. ''Zpquyquyz amuyhzynsuca''.|59v}} | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | }} | ||
Revisión actual - 10:17 17 sep 2025
muyhyzynsuca#I su. intr. Oscurecerse, negrearse || muyhyzynsuca#II su. tr. Oscurecer, negrear || muyhyzynsuca#III || muyhyzynsuca#IV || muyhyzynsuca#V || muyhyzynsuca#L I zpquyquyz a~ loc. v. Estar disgustado (lit. oscurecerse la conciencia)
muyhyzynsuca, muyhzynsuca
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-muyhyzyn | z-muyhyzyn-suca | z-muyhyzyn-nynga | z-muyhyzyn-iua |
| neg. | z-muyhyzyn-za | z-muyhyzyn-suca-za | z-muyhyzyn-zi-nga | z-muyhyzyn-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-muyhyzyn | m-muyhyzyn-suca | m-muyhyzyn-nynga | m-muyhyzyn-iua |
| neg. | m-muyhyzyn-za | m-muyhyzyn-suca-za | m-muyhyzyn-zi-nga | m-muyhyzyn-za-n iua |
| 3.ª | a-muyhyzyn | a-muyhyzyn-suca | a-muyhyzyn-nynga | a-muyhyzyn-iua |
| neg. | a-muyhyzyn-za | a-muyhyzyn-suca-za | a-muyhyzyn-zi-nga | a-muyhyzyn-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-muyhyzyn | chi-muyhyzyn-suca | chi-muyhyzyn-nynga | chi-muyhyzyn-iua |
| neg. | chi-muyhyzyn-za | chi-muyhyzyn-suca-za | chi-muyhyzyn-zi-nga | chi-muyhyzyn-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-muyhyzyn | mi-muyhyzyn-suca | mi-muyhyzyn-nynga | mi-muyhyzyn-iua |
| neg. | mi-muyhyzyn-za | mi-muyhyzyn-suca-za | mi-muyhyzyn-zi-nga | mi-muyhyzyn-za-n iua |
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-muyhyzyn-ua | cha-muyhyzyn-suca | cha-muyhyzyn-nynga | cha-muyhyzyn-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-muyhyzyn-ua | ma-muyhyzyn-suca | ma-muyhyzyn-nynga | ma-muyhyzyn-nynguepqua |
| 3.ª | a-muyhyzyn-ua | a-muyhyzyn-suca | a-muyhyzyn-nynga | a-muyhyzyn-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-muyhyzyn-ua | chi-muyhyzyn-suca | chi-muyhyzyn-nynga | chi-muyhyzyn-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-muyhyzyn-ua | mi-muyhyzyn-suca | mi-muyhyzyn-nynga | mi-muyhyzyn-nynguepqua |
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-muyhyzyn-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-muyhyzyn-ua |
Ver también " Negrear ": bhosioiomy, chyugosqua, chyusuca, muyhyxio, muyhyzy, muyhyzynsuca, muyhyzysuca, opqua meza
Ver también " Manchar ": hosynsuca, muyhyzynsuca, muyhyzysuca, ohosysuca
Mancharse = Amuyhyzynsuca. l. atymynsuca. l. yquy ahosynsuca. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - Ms. 2923. fol. 29r
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-muyhyzyn | z-b-muyhyzyn-suca | z-b-muyhyzyn-nynga | z-b-muyhyzyn-iua |
| neg. | z-b-muyhyzyn-za | z-b-muyhyzyn-suca-za | z-b-muyhyzyn-zi-nga | z-b-muyhyzyn-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-muyhyzyn | m-m-muyhyzyn-suca | m-m-muyhyzyn-nynga | m-m-muyhyzyn-iua |
| neg. | m-m-muyhyzyn-za | m-m-muyhyzyn-suca-za | m-m-muyhyzyn-zi-nga | m-m-muyhyzyn-za-n iua |
| 3.ª | a-b-muyhyzyn | a-b-muyhyzyn-suca | a-b-muyhyzyn-nynga | a-b-muyhyzyn-iua |
| neg. | a-b-muyhyzyn-za | a-b-muyhyzyn-suca-za | a-b-muyhyzyn-zi-nga | a-b-muyhyzyn-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-muyhyzyn | chi-b-muyhyzyn-suca | chi-b-muyhyzyn-nynga | chi-b-muyhyzyn-iua |
| neg. | chi-b-muyhyzyn-za | chi-b-muyhyzyn-suca-za | chi-b-muyhyzyn-zi-nga | chi-b-muyhyzyn-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-muyhyzyn | mi-b-muyhyzyn-suca | mi-b-muyhyzyn-nynga | mi-b-muyhyzyn-iua |
| neg. | mi-b-muyhyzyn-za | mi-b-muyhyzyn-suca-za | mi-b-muyhyzyn-zi-nga | mi-b-muyhyzyn-za-n iua |
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-muyhyzyn-ua | cha-muyhyzyn-suca | cha-muyhyzyn-nynga | cha-muyhyzyn-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-muyhyzyn-ua | ma-muyhyzyn-suca | ma-muyhyzyn-nynga | ma-muyhyzyn-nynguepqua |
| 3.ª | muyhyzyn-ua | muyhyzyn-suca | muyhyzyn-nynga | muyhyzyn-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-muyhyzyn-ua | chi-muyhyzyn-suca | chi-muyhyzyn-nynga | chi-muyhyzyn-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-muyhyzyn-ua | mi-muyhyzyn-suca | mi-muyhyzyn-nynga | mi-muyhyzyn-nynguepqua |
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | muyhyzyn-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | muyhyzyn-ua |
Ver también " Negrear ": bhosioiomy, chyugosqua, chyusuca, muyhyxio, muyhyzy, muyhyzynsuca, muyhyzysuca, opqua meza
Ver también " Manchar ": hosynsuca, muyhyzynsuca, muyhyzysuca, ohosysuca
Negra cosa haçerse. Amuyhyzynsuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 89v
L.I. loc. v. Estar disgustado ( lit. oscurecerse la conciencia. )
Disgustado, melancólico estar. Zpquyquyz amuyhzynsuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 59v
