De Muysc cubun - Lengua Muisca
m |
m |
||
| Línea 20: | Línea 20: | ||
{{L_I| loc. n. | Golondrina | sie gahazua | {{L_I| loc. n. | Golondrina | sie gahazua | ||
| − | |def = lit. la que | + | |def = lit. la que cortó el agua |
}} | }} | ||
{{voc_158|Golondrina <nowiki>=</nowiki> ''sie gahazua'' <nowiki>=</nowiki>|78v}} | {{voc_158|Golondrina <nowiki>=</nowiki> ''sie gahazua'' <nowiki>=</nowiki>|78v}} | ||
{{sema|Ave}} | {{sema|Ave}} | ||
Revisión del 16:09 9 oct 2021
gahazysuca#I su. tr. Cortar, sajar (cosas blandas deslizando un objeto filoso) || gahazysuca#II || gahazysuca#III || gahazysuca#IV || gahazysuca#V || gahazysuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
gahazysuca, gahazesuca
Fon. Gonz.*/ɣahatʂɨsuka/ Cons.
*/ɣahatsɨsuka/
- 1. yc ~. Ampollarse (lit. cortarse)
I. su. tr. Cortar, sajar ( cosas blandas deslizando un objeto filoso. )
Paradigma verbal: gahazy (su. tr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-gahazy | z-b-gahazy-suca | z-b-gahazy-nynga | z-b-gahazy-iua |
| neg. | z-b-gahazy-za | z-b-gahazy-suca-za | z-b-gahazy-zi-nga | z-b-gahazy-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-gahazy | m-m-gahazy-suca | m-m-gahazy-nynga | m-m-gahazy-iua |
| neg. | m-m-gahazy-za | m-m-gahazy-suca-za | m-m-gahazy-zi-nga | m-m-gahazy-za-n iua |
| 3.ª | a-b-gahazy | a-b-gahazy-suca | a-b-gahazy-nynga | a-b-gahazy-iua |
| neg. | a-b-gahazy-za | a-b-gahazy-suca-za | a-b-gahazy-zi-nga | a-b-gahazy-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-gahazy | chi-b-gahazy-suca | chi-b-gahazy-nynga | chi-b-gahazy-iua |
| neg. | chi-b-gahazy-za | chi-b-gahazy-suca-za | chi-b-gahazy-zi-nga | chi-b-gahazy-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-gahazy | mi-b-gahazy-suca | mi-b-gahazy-nynga | mi-b-gahazy-iua |
| neg. | mi-b-gahazy-za | mi-b-gahazy-suca-za | mi-b-gahazy-zi-nga | mi-b-gahazy-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-gahazy-ua | cha-gahazy-suca | cha-gahazy-nynga | cha-gahazy-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-gahazy-ua | ma-gahazy-suca | ma-gahazy-nynga | ma-gahazy-nynguepqua |
| 3.ª | gahazy-ua | gahazy-suca | gahazy-nynga | gahazy-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-gahazy-ua | chi-gahazy-suca | chi-gahazy-nynga | chi-gahazy-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-gahazy-ua | mi-gahazy-suca | mi-gahazy-nynga | mi-gahazy-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | gahazy-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | gahazy-ua |
Part. de pret. gahazua.
Cortar con cuchillo, ó con otro instrum.to sin golpe = Zebgynsuca, y si es cosas blandas = bgahazysuca. [sic] (Giraldo & Gómez, 2011) - Ms. 2924. fol. 23r
Sajar. Bgahazesuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 113r
Ver también "Cortar": bascansuca, bascasuca, buhusqua, gahazensuca, gahazysuca, gyusuca, quyhyty, quyhytynsuca, quyhytysuca, xihisqua, ziquysuca
Ampollarse o auejigarse. Siez yc agahazysuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 14v
sie gahazua.
L.I. loc. n. Golondrina ( lit. la que cortó el agua. )
Golondrina = sie gahazua = [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 78v
