m |
m |
||
| Línea 2: | Línea 2: | ||
|IPA_GONZALEZ = kɨhɨtɨsuka | |IPA_GONZALEZ = kɨhɨtɨsuka | ||
|IPA_CONSTENLA = | |IPA_CONSTENLA = | ||
| − | |IPA_GOMEZ = | + | |PROTO1 = ˈkʷəⁿti-ɡu → ˈkʷətti- |
| − | |FON = | + | |IPA_GOMEZ = ˈkʷəʔti- |
| + | |FON = ˈkʷəʔti | ||
| + | |||
<!-- 2. tahki → kahti --> | <!-- 2. tahki → kahti --> | ||
| Línea 28: | Línea 30: | ||
:1. Machacar yerbas. | :1. Machacar yerbas. | ||
{{voc_158|Machacar yerbas. ''Bquyhytysuca''.|86r}} | {{voc_158|Machacar yerbas. ''Bquyhytysuca''.|86r}} | ||
| + | {{sema|Cortar}} | ||
| − | |||
{{muisquismo|quetiar}} | {{muisquismo|quetiar}} | ||
{{tuf|cotinro|Partir, dividir.|Headland}} | {{tuf|cotinro|Partir, dividir.|Headland}} | ||
| Línea 35: | Línea 37: | ||
{{tuf|taquinro|1. cortar (por golpes de hacha, árbol parado o palo grueso ya tumbado)|Headland}} | {{tuf|taquinro|1. cortar (por golpes de hacha, árbol parado o palo grueso ya tumbado)|Headland}} | ||
--> | --> | ||
| − | + | {{mbp|kwɨn-nti-i|Hender|Huber & Reed}} | |
| + | {{arh|kəttirús-ən|Hender|Huber & Reed}} | ||
| + | {{kog|ʃ-kuəl-gu-i|Hender|Huber & Reed}} | ||
{{II| su. tr. | Poner en el cepo }} | {{II| su. tr. | Poner en el cepo }} | ||
Revisión del 11:15 20 ago 2023
quyhytysuca#I su. tr. Cortar golpeando, cortar con tijeras, machacar yerbas, trozar., Cercenar. (Cortar al rededor) || quyhytysuca#II su. tr. Poner en el cepo || quyhytysuca#III || quyhytysuca#IV || quyhytysuca#V || quyhytysuca#L I
quyhytysuca
- 1. Machacar yerbas.
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-quyhyty | z-b-quyhyty-suca | z-b-quyhyty-nynga | z-b-quyhyty-iua |
| neg. | z-b-quyhyty-za | z-b-quyhyty-suca-za | z-b-quyhyty-zi-nga | z-b-quyhyty-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-quyhyty | m-m-quyhyty-suca | m-m-quyhyty-nynga | m-m-quyhyty-iua |
| neg. | m-m-quyhyty-za | m-m-quyhyty-suca-za | m-m-quyhyty-zi-nga | m-m-quyhyty-za-n iua |
| 3.ª | a-b-quyhyty | a-b-quyhyty-suca | a-b-quyhyty-nynga | a-b-quyhyty-iua |
| neg. | a-b-quyhyty-za | a-b-quyhyty-suca-za | a-b-quyhyty-zi-nga | a-b-quyhyty-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-quyhyty | chi-b-quyhyty-suca | chi-b-quyhyty-nynga | chi-b-quyhyty-iua |
| neg. | chi-b-quyhyty-za | chi-b-quyhyty-suca-za | chi-b-quyhyty-zi-nga | chi-b-quyhyty-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-quyhyty | mi-b-quyhyty-suca | mi-b-quyhyty-nynga | mi-b-quyhyty-iua |
| neg. | mi-b-quyhyty-za | mi-b-quyhyty-suca-za | mi-b-quyhyty-zi-nga | mi-b-quyhyty-za-n iua |
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-quyhyty-ua | cha-quyhyty-suca | cha-quyhyty-nynga | cha-quyhyty-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-quyhyty-ua | ma-quyhyty-suca | ma-quyhyty-nynga | ma-quyhyty-nynguepqua |
| 3.ª | quyhyty-ua | quyhyty-suca | quyhyty-nynga | quyhyty-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-quyhyty-ua | chi-quyhyty-suca | chi-quyhyty-nynga | chi-quyhyty-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-quyhyty-ua | mi-quyhyty-suca | mi-quyhyty-nynga | mi-quyhyty-nynguepqua |
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | quyhyty-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | quyhyty-ua |
Part. fin. aquyhytuca.
Cortar, dando golpes, bquyhytysuca. [sic] (Giraldo & Gómez, 2012) - Ms. 2922. Voc. fol. 35v
Cortar dando golpes, y con tijeras = Zebquyhytysuca. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - Ms. 2923. fol. 14r
Cortada cossa assí. Aquyhytuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 44r
Machacar yerbas. Bquyhytysuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 86r
Ver también "Cortar": bascansuca, bascasuca, buhusqua, gahazensuca, gahazysuca, gyusuca, quyhyty, quyhytynsuca, quyhytysuca, xihisqua, ziquysuca
Ver muisquismo quetiar.
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-quyhyty | z-b-quyhyty-suca | z-b-quyhyty-nynga | z-b-quyhyty-iua |
| neg. | z-b-quyhyty-za | z-b-quyhyty-suca-za | z-b-quyhyty-zi-nga | z-b-quyhyty-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-quyhyty | m-m-quyhyty-suca | m-m-quyhyty-nynga | m-m-quyhyty-iua |
| neg. | m-m-quyhyty-za | m-m-quyhyty-suca-za | m-m-quyhyty-zi-nga | m-m-quyhyty-za-n iua |
| 3.ª | a-b-quyhyty | a-b-quyhyty-suca | a-b-quyhyty-nynga | a-b-quyhyty-iua |
| neg. | a-b-quyhyty-za | a-b-quyhyty-suca-za | a-b-quyhyty-zi-nga | a-b-quyhyty-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-quyhyty | chi-b-quyhyty-suca | chi-b-quyhyty-nynga | chi-b-quyhyty-iua |
| neg. | chi-b-quyhyty-za | chi-b-quyhyty-suca-za | chi-b-quyhyty-zi-nga | chi-b-quyhyty-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-quyhyty | mi-b-quyhyty-suca | mi-b-quyhyty-nynga | mi-b-quyhyty-iua |
| neg. | mi-b-quyhyty-za | mi-b-quyhyty-suca-za | mi-b-quyhyty-zi-nga | mi-b-quyhyty-za-n iua |
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-quyhyty-ua | cha-quyhyty-suca | cha-quyhyty-nynga | cha-quyhyty-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-quyhyty-ua | ma-quyhyty-suca | ma-quyhyty-nynga | ma-quyhyty-nynguepqua |
| 3.ª | quyhyty-ua | quyhyty-suca | quyhyty-nynga | quyhyty-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-quyhyty-ua | chi-quyhyty-suca | chi-quyhyty-nynga | chi-quyhyty-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-quyhyty-ua | mi-quyhyty-suca | mi-quyhyty-nynga | mi-quyhyty-nynguepqua |
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | quyhyty-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | quyhyty-ua |
Apriçionar, echar en el sepo. Bquyhytysuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 18r
Comentarios: Quizá por el efecto de corte en la piel que producía el cepo en las extremidades.
I. su. tr. Cercenar. ( Cortar al rededor. )
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-quyhyty | z-b-quyhyty-suca | z-b-quyhyty-nynga | z-b-quyhyty-iua |
| neg. | z-b-quyhyty-za | z-b-quyhyty-suca-za | z-b-quyhyty-zi-nga | z-b-quyhyty-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-quyhyty | m-m-quyhyty-suca | m-m-quyhyty-nynga | m-m-quyhyty-iua |
| neg. | m-m-quyhyty-za | m-m-quyhyty-suca-za | m-m-quyhyty-zi-nga | m-m-quyhyty-za-n iua |
| 3.ª | a-b-quyhyty | a-b-quyhyty-suca | a-b-quyhyty-nynga | a-b-quyhyty-iua |
| neg. | a-b-quyhyty-za | a-b-quyhyty-suca-za | a-b-quyhyty-zi-nga | a-b-quyhyty-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-quyhyty | chi-b-quyhyty-suca | chi-b-quyhyty-nynga | chi-b-quyhyty-iua |
| neg. | chi-b-quyhyty-za | chi-b-quyhyty-suca-za | chi-b-quyhyty-zi-nga | chi-b-quyhyty-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-quyhyty | mi-b-quyhyty-suca | mi-b-quyhyty-nynga | mi-b-quyhyty-iua |
| neg. | mi-b-quyhyty-za | mi-b-quyhyty-suca-za | mi-b-quyhyty-zi-nga | mi-b-quyhyty-za-n iua |
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-quyhyty-ua | cha-quyhyty-suca | cha-quyhyty-nynga | cha-quyhyty-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-quyhyty-ua | ma-quyhyty-suca | ma-quyhyty-nynga | ma-quyhyty-nynguepqua |
| 3.ª | quyhyty-ua | quyhyty-suca | quyhyty-nynga | quyhyty-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-quyhyty-ua | chi-quyhyty-suca | chi-quyhyty-nynga | chi-quyhyty-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-quyhyty-ua | mi-quyhyty-suca | mi-quyhyty-nynga | mi-quyhyty-nynguepqua |
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | quyhyty-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | quyhyty-ua |
Çerçenar. Abos bquyhytysuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 46v
