De Muysc cubun - Lengua Muisca
m (Absorber material colgante de cada sección en |cit= dentro de su plantilla) |
m (Clasificar |cit: mover {{come}}, {{sema}} y cognados a |come=, |sema*=, |cog=) |
||
| Línea 8: | Línea 8: | ||
{{I| su. intr. | Emperezar | {{I| su. intr. | Emperezar | ||
|def = *Dejarse dominar de la pereza | |def = *Dejarse dominar de la pereza | ||
| + | |||
|cit= | |cit= | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
{{voc_158|Emperezar <nowiki>=</nowiki> ''Zohozansuca''. l. ''Zecainsuca''.|33v}} | {{voc_158|Emperezar <nowiki>=</nowiki> ''Zohozansuca''. l. ''Zecainsuca''.|33v}} | ||
| − | |||
| − | }} | + | |
| + | |||
| + | |sema=Pereza}} | ||
Revisión actual - 13:13 17 sep 2025
iohozansuca#I su. intr. Emperezar (*Dejarse dominar de la pereza) || iohozansuca#II || iohozansuca#III || iohozansuca#IV || iohozansuca#V || iohozansuca#L I
Diccionario muysca - español. © Diego F. Gómez
(2008 - 2026).
iohozansuca
Fon. Gonz.*/iohozansuka/ Cons.
*/iohotsansuka/
I. su. intr. Emperezar ( *Dejarse dominar de la pereza. )
Paradigma verbal: iohozan (su. intr.)
Serie de Flexión Verbal
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-iohozan | z-iohozan-suca | z-iohozan-nynga | z-iohozan-iua |
| neg. | z-iohozan-za | z-iohozan-suca-za | z-iohozan-zi-nga | z-iohozan-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-iohozan | m-iohozan-suca | m-iohozan-nynga | m-iohozan-iua |
| neg. | m-iohozan-za | m-iohozan-suca-za | m-iohozan-zi-nga | m-iohozan-za-n iua |
| 3.ª | a-iohozan | a-iohozan-suca | a-iohozan-nynga | a-iohozan-iua |
| neg. | a-iohozan-za | a-iohozan-suca-za | a-iohozan-zi-nga | a-iohozan-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-iohozan | chi-iohozan-suca | chi-iohozan-nynga | chi-iohozan-iua |
| neg. | chi-iohozan-za | chi-iohozan-suca-za | chi-iohozan-zi-nga | chi-iohozan-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-iohozan | mi-iohozan-suca | mi-iohozan-nynga | mi-iohozan-iua |
| neg. | mi-iohozan-za | mi-iohozan-suca-za | mi-iohozan-zi-nga | mi-iohozan-za-n iua |
Serie de Nominalización
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-iohozan-ua | cha-iohozan-suca | cha-iohozan-nynga | cha-iohozan-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-iohozan-ua | ma-iohozan-suca | ma-iohozan-nynga | ma-iohozan-nynguepqua |
| 3.ª | a-iohozan-ua | a-iohozan-suca | a-iohozan-nynga | a-iohozan-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-iohozan-ua | chi-iohozan-suca | chi-iohozan-nynga | chi-iohozan-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-iohozan-ua | mi-iohozan-suca | mi-iohozan-nynga | mi-iohozan-nynguepqua |
Modo Imperativo
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-iohozan-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-iohozan-ua |
Ver también " Pereza ": iohozansuca, ionquyn, iontaquyn, iontaquyngosqua
Emperezar = Zohozansuca. l. Zecainsuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 33v
