m |
m (Gómez) |
||
| Línea 2: | Línea 2: | ||
|IPA_GONZALEZ = ansuka | |IPA_GONZALEZ = ansuka | ||
|IPA_CONSTENLA = | |IPA_CONSTENLA = | ||
| − | | | + | |IPA_GOMEZ = |
|MORFOLOGIA = | |MORFOLOGIA = | ||
}} | }} | ||
Revisión del 22:02 7 feb 2015
ansuca#I || ansuca#II || ansuca#III || ansuca#IV || ansuca#V || ansuca#L I
ansuca
- 1. Volverse cimarrón.
- 2. zos z~. Subir.
- 3. fac z~. Salir uno sólo.
- 2.1. fac a~. Salir de algún lugar.
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-an | z-an-suca | z-an-nynga | z-an-iua |
| neg. | z-an-za | z-an-suca-za | z-an-zi-nga | z-an-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-an | m-an-suca | m-an-nynga | m-an-iua |
| neg. | m-an-za | m-an-suca-za | m-an-zi-nga | m-an-za-n iua |
| 3.ª | a-an | a-an-suca | a-an-nynga | a-an-iua |
| neg. | a-an-za | a-an-suca-za | a-an-zi-nga | a-an-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-an | chi-an-suca | chi-an-nynga | chi-an-iua |
| neg. | chi-an-za | chi-an-suca-za | chi-an-zi-nga | chi-an-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-an | mi-an-suca | mi-an-nynga | mi-an-iua |
| neg. | mi-an-za | mi-an-suca-za | mi-an-zi-nga | mi-an-za-n iua |
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-an-ua | cha-an-suca | cha-an-nynga | cha-an-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-an-ua | ma-an-suca | ma-an-nynga | ma-an-nynguepqua |
| 3.ª | an-ua | an-suca | an-nynga | an-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-an-ua | chi-an-suca | chi-an-nynga | chi-an-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-an-ua | mi-an-suca | mi-an-nynga | mi-an-nynguepqua |
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | an-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | an-ua |
Huir. Zansuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 82r
Aora ya no se huirá. Fanaianzinga; de suerte q[ue] aquel aora es fan. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 17r
Comentarios: Si se usa el prefijo de primera persona singular (z-), este verbo aparece registrado como -ansuca, pero si se usa el prefijo de la tercera persona (a-), aparece registrado -iansuca.
Cimarron hacerse = Izimasuca. l. Zansuca. l. quyscas zemisqua. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - 15r Ms. 2923. fol. fol 15r
Ver también "Montaraz": iansuca(2), ianupqua, misqua, zima, zimansuca
Subir. Zoszansuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 115r
Subir = Zos zansuca. [sic] (Giraldo & Gómez, 2011) - Ms. 2924. fol. 67v
Salir uno. Fac zansuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 112v
Ver también "Salir": iansuca(2)
De tal lugar, díçese con la posposiçión na y el nombre del lugar; como, salió de Tunja, Chunsan uac aiane; salió de Santa Fé, Quihichan uac aiane; díçese tanbién con la posposiçión nxie con, tal que no sea lugar donde estamos. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 51r
I. NULO Acogerse, *refugiarse (lit. huir hacia él/ella).
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-an | z-an-suca | z-an-nynga | z-an-iua |
| neg. | z-an-za | z-an-suca-za | z-an-zi-nga | z-an-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-an | m-an-suca | m-an-nynga | m-an-iua |
| neg. | m-an-za | m-an-suca-za | m-an-zi-nga | m-an-za-n iua |
| 3.ª | a-an | a-an-suca | a-an-nynga | a-an-iua |
| neg. | a-an-za | a-an-suca-za | a-an-zi-nga | a-an-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-an | chi-an-suca | chi-an-nynga | chi-an-iua |
| neg. | chi-an-za | chi-an-suca-za | chi-an-zi-nga | chi-an-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-an | mi-an-suca | mi-an-nynga | mi-an-iua |
| neg. | mi-an-za | mi-an-suca-za | mi-an-zi-nga | mi-an-za-n iua |
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-an-ua | cha-an-suca | cha-an-nynga | cha-an-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-an-ua | ma-an-suca | ma-an-nynga | ma-an-nynguepqua |
| 3.ª | an-ua | an-suca | an-nynga | an-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-an-ua | chi-an-suca | chi-an-nynga | chi-an-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-an-ua | mi-an-suca | mi-an-nynga | mi-an-nynguepqua |
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | an-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | an-ua |
Acojerse a otro para ser faboreçido. Amuyszansuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 4v
I. NULO Caer de espaldas.
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-an | z-an-suca | z-an-nynga | z-an-iua |
| neg. | z-an-za | z-an-suca-za | z-an-zi-nga | z-an-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-an | m-an-suca | m-an-nynga | m-an-iua |
| neg. | m-an-za | m-an-suca-za | m-an-zi-nga | m-an-za-n iua |
| 3.ª | a-an | a-an-suca | a-an-nynga | a-an-iua |
| neg. | a-an-za | a-an-suca-za | a-an-zi-nga | a-an-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-an | chi-an-suca | chi-an-nynga | chi-an-iua |
| neg. | chi-an-za | chi-an-suca-za | chi-an-zi-nga | chi-an-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-an | mi-an-suca | mi-an-nynga | mi-an-iua |
| neg. | mi-an-za | mi-an-suca-za | mi-an-zi-nga | mi-an-za-n iua |
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-an-ua | cha-an-suca | cha-an-nynga | cha-an-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-an-ua | ma-an-suca | ma-an-nynga | ma-an-nynguepqua |
| 3.ª | an-ua | an-suca | an-nynga | an-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-an-ua | chi-an-suca | chi-an-nynga | chi-an-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-an-ua | mi-an-suca | mi-an-nynga | mi-an-nynguepqua |
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | an-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | an-ua |
Caer d[e] espaldas. Hyc zansuca, ybcac zansuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 33r
Ver también "Caer": benansuca
