m |
m (Clasificar |cit: mover {{come}}, {{sema}} y cognados a |come=, |sema*=, |cog=) |
||
| (No se muestran 14 ediciones intermedias del mismo usuario) | |||
| Línea 1: | Línea 1: | ||
{{MUI-ESP | {{MUI-ESP | ||
| − | |IPA_GONZALEZ = | + | |IPA_GONZALEZ = iansuka |
|IPA_CONSTENLA = | |IPA_CONSTENLA = | ||
| − | | | + | |PROTO = ˈjakini- |
| − | |FON = | + | |FON = ˈjakni- |
| − | |FONE = | + | |FONE = ˈjaʔnə- |
|GRUPO = | |GRUPO = | ||
| Línea 14: | Línea 14: | ||
[[c1::i:i]] | [[c1::i:i]] | ||
| − | | | + | |COM = |
1. ɡi en posición inicial no existe. Habría el muysca y el uwa compartido este cambio? . | 1. ɡi en posición inicial no existe. Habría el muysca y el uwa compartido este cambio? . | ||
2. En otros ejemplos gi > j en uwa. Que tampoco tiene g. | 2. En otros ejemplos gi > j en uwa. Que tampoco tiene g. | ||
| Línea 21: | Línea 21: | ||
}} | }} | ||
| − | {{I| su. intr. | Irse, huir, escapar. | + | {{I| su. intr. | Irse, huir, escapar. |
| + | |con = | ||
| + | |||
{{verbo | {{verbo | ||
|pre = -iany / -iane | |pre = -iany / -iane | ||
}} | }} | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |cit= | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
{{voc_158|Huir. ''Zansuca''.|82r}} | {{voc_158|Huir. ''Zansuca''.|82r}} | ||
{{voc_158|Aora ya no se huirá. ''Fan aianzinga''; de suerte q[ue] aquel aora es ''fan''.|17r}} | {{voc_158|Aora ya no se huirá. ''Fan aianzinga''; de suerte q[ue] aquel aora es ''fan''.|17r}} | ||
| − | |||
| − | |||
| − | + | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |sub= | ||
| + | |||
| + | {{subacep | ||
| + | | | ||
| + | | Pasarse, atravesarse. | ||
| + | | citas = | ||
{{voc_158|Paʃar de eʃotra parte del rrío <nowiki>=</nowiki> ''sien un zansuca''|95v}} | {{voc_158|Paʃar de eʃotra parte del rrío <nowiki>=</nowiki> ''sien un zansuca''|95v}} | ||
{{voc_158|Paʃar deſta parte del rrío <nowiki>=</nowiki> ''sien sin zansuca''|95r}} | {{voc_158|Paʃar deſta parte del rrío <nowiki>=</nowiki> ''sien sin zansuca''|95r}} | ||
| + | }} | ||
| − | + | {{subacep | |
| + | | | ||
| + | | Volverse cimarrón (lit. huirse). | ||
| + | | sema = Montaraz | ||
| + | | citas = | ||
{{manuscrito_2923|Cimarron hacerse = ''Izimasuca''. l. ''Zansuca''. l. ''quyscas zemisqua''.|fol 15r}} | {{manuscrito_2923|Cimarron hacerse = ''Izimasuca''. l. ''Zansuca''. l. ''quyscas zemisqua''.|fol 15r}} | ||
| − | + | }} | |
| − | + | {{subacep | |
| + | | zos z~ | ||
| + | | Subirse. | ||
| + | | citas = | ||
{{voc_158|Subir. ''Zos zansuca''.|115r}} | {{voc_158|Subir. ''Zos zansuca''.|115r}} | ||
{{manuscrito_2924|Subir = ''Zos zansuca''.|67v}} | {{manuscrito_2924|Subir = ''Zos zansuca''.|67v}} | ||
| + | }} | ||
| − | + | {{subacep | |
| + | | uac z~ | ||
| + | | Salirse uno sólo. | ||
| + | | sema = Salir | ||
| + | | citas = | ||
{{voc_158|Salir uno. ''Fac zansuca''. |112v}} | {{voc_158|Salir uno. ''Fac zansuca''. |112v}} | ||
| − | |||
| − | |||
::4.1. Salirse de algún lugar. | ::4.1. Salirse de algún lugar. | ||
{{voc_158|De tal lugar, díçese con la posposiçión ''na'' y el nombre del lugar; como, salió de Tunja, ''Chunsan uac aiane''; salió de Santa Fé, ''Quihichan uac aiane''; díçese tanbién con la posposiçión ''nxie'' con, tal que no sea lugar donde estamos.|51r}} | {{voc_158|De tal lugar, díçese con la posposiçión ''na'' y el nombre del lugar; como, salió de Tunja, ''Chunsan uac aiane''; salió de Santa Fé, ''Quihichan uac aiane''; díçese tanbién con la posposiçión ''nxie'' con, tal que no sea lugar donde estamos.|51r}} | ||
| + | }} | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |come= | ||
| + | |||
| + | Si se usa el prefijo de primera persona singular (''z-'') se pierde la 'i' inicial. | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |cog= | ||
| + | |||
| + | {{tuf|quininro|1. correr. 2. huir|Headland}} | ||
| + | |||
| + | |sema= | ||
| + | |||
| + | Huir | ||
| + | |||
| + | |sema1= | ||
| + | |||
| + | Pérdida de i ante z- | ||
| + | |||
| + | }} | ||
| + | |||
| + | {{II|su. tr.| Ahuyentar, hacer huir | b~ |cit= | ||
| + | |||
| − | |||
{{manuscrito_2923|Ahuyentar, hacer huir <nowiki>=</nowiki> ''Zebiahasẏsuca''.|4r}} | {{manuscrito_2923|Ahuyentar, hacer huir <nowiki>=</nowiki> ''Zebiahasẏsuca''.|4r}} | ||
| − | {{L_I| loc. v. intr. | Saltar. |guat z~ | + | }} |
| + | |||
| + | {{L_I| loc. v. intr. | Caer de espaldas, irse de espaldas | ybcac/hyc z~|cit= | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | {{voc_158|Caer d[e] espaldas. Hyc zansuca, ybcac zansuca.|33r}} | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |sema= | ||
| + | |||
| + | Caer | ||
| + | |||
| + | }} | ||
| + | |||
| + | {{L_II| loc. v. intr. | Saltar. |guat z~|cit= | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
{{voc_158|ʃaltar <nowiki>=</nowiki> ''guate zansuca'', l, ''guate bchahansuca'' ambos neutros <nowiki>=</nowiki> |112r}} | {{voc_158|ʃaltar <nowiki>=</nowiki> ''guate zansuca'', l, ''guate bchahansuca'' ambos neutros <nowiki>=</nowiki> |112r}} | ||
| − | |||
| − | {{ | + | |
| + | |sema= | ||
| + | |||
| + | Saltar | ||
| + | |||
| + | }} | ||
| + | |||
| + | {{L_III| loc. v. intr. | Acogerse, *refugiarse (lit. irse hacia él/ella). |amuys z~|cit= | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
{{voc_158|Acojerse a otro para ser faboreçido. ''Amuys zansuca''.|4v}} | {{voc_158|Acojerse a otro para ser faboreçido. ''Amuys zansuca''.|4v}} | ||
| − | {{ | + | |
| − | {{voc_158|Encontrarʃe Con otro = ''yn chiiansuca'', l, ''ubas chíquynsuca'', L, ''yn aiansuca'' =| | + | }} |
| − | + | ||
| + | {{L_IV| loc. v. intr. | Encontrarse con otro. | yn chi~/a~ |cit= | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | {{voc_158|Encontrarʃe Con otro = ''yn chiiansuca'', l, ''ubas chíquynsuca'', L, ''yn aiansuca'' =|71v}} | ||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |sema= | ||
| + | |||
| + | |||
| + | Encontrarse con otro | ||
| + | |||
| + | }} | ||
| + | |||
| + | {{L_V| loc. v. intr.| <!-- Venir, llegar--> Alcanzarlo | yn ~|cit= | ||
| + | |||
| − | |||
{{voc_158|Al justo = ''guahaiuc'', Como al justo uino: ''guahaiuc yn apqua'', {{lat|L,}} ''guahaiuc <u>yn aiane</u>'' =|12v}} | {{voc_158|Al justo = ''guahaiuc'', Como al justo uino: ''guahaiuc yn apqua'', {{lat|L,}} ''guahaiuc <u>yn aiane</u>'' =|12v}} | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| + | |||
| + | |sema= | ||
| + | |||
| + | Venir | ||
| + | |||
| + | |sema1= | ||
| + | |||
| + | Justo | ||
| + | |||
| + | }} | ||
Revisión actual - 12:50 17 sep 2025
iansuca(2)#I su. intr. Irse, huir, escapar. || iansuca(2)#II su. tr. Ahuyentar, hacer huir || iansuca(2)#III || iansuca(2)#IV || iansuca(2)#V || iansuca(2)#L I ybcac/hyc z~ loc. v. intr. Caer de espaldas, irse de espaldas
iansuca(2), ansuca, iahasẏsuca, yansuca
- Pasarse, atravesarse.
Paʃar de eʃotra parte del rrío = sien un zansuca [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 95v
Paʃar deſta parte del rrío = sien sin zansuca [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 95r
- Volverse cimarrón (lit. huirse).
Cimarron hacerse = Izimasuca. l. Zansuca. l. quyscas zemisqua. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - 15r Ms. 2923. fol. fol 15r
Ver también " Montaraz ": iansuca(2), ianupqua, misqua, zima, zimansuca
- Subirse.
Subir. Zos zansuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 115r
Subir = Zos zansuca. [sic] (Giraldo & Gómez, 2011) - Ms. 2924. fol. 67v
- Salirse uno sólo.
Salir uno. Fac zansuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 112v
- 4.1. Salirse de algún lugar.
De tal lugar, díçese con la posposiçión na y el nombre del lugar; como, salió de Tunja, Chunsan uac aiane; salió de Santa Fé, Quihichan uac aiane; díçese tanbién con la posposiçión nxie con, tal que no sea lugar donde estamos. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 51r
Ver también " Salir ": iansuca(2)
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-ian | z-ian-suca | z-ian-nynga | z-ian-iua |
| neg. | z-ian-za | z-ian-suca-za | z-ian-zi-nga | z-ian-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-ian | m-ian-suca | m-ian-nynga | m-ian-iua |
| neg. | m-ian-za | m-ian-suca-za | m-ian-zi-nga | m-ian-za-n iua |
| 3.ª | a-ian | a-ian-suca | a-ian-nynga | a-ian-iua |
| neg. | a-ian-za | a-ian-suca-za | a-ian-zi-nga | a-ian-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-ian | chi-ian-suca | chi-ian-nynga | chi-ian-iua |
| neg. | chi-ian-za | chi-ian-suca-za | chi-ian-zi-nga | chi-ian-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-ian | mi-ian-suca | mi-ian-nynga | mi-ian-iua |
| neg. | mi-ian-za | mi-ian-suca-za | mi-ian-zi-nga | mi-ian-za-n iua |
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-ian-ua | cha-ian-suca | cha-ian-nynga | cha-ian-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-ian-ua | ma-ian-suca | ma-ian-nynga | ma-ian-nynguepqua |
| 3.ª | a-ian-ua | a-ian-suca | a-ian-nynga | a-ian-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-ian-ua | chi-ian-suca | chi-ian-nynga | chi-ian-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-ian-ua | mi-ian-suca | mi-ian-nynga | mi-ian-nynguepqua |
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-ian-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-ian-ua |
Comentarios: Si se usa el prefijo de primera persona singular (z-) se pierde la 'i' inicial.
Ver también " Huir ": iansuca(2), ianupqua
Ver también " Pérdida de i ante z- ": iansuca(2)
Huir. Zansuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 82r
Aora ya no se huirá. Fan aianzinga; de suerte q[ue] aquel aora es fan. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 17r
II. su. tr. Ahuyentar, hacer huir
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-ian | z-b-ian-suca | z-b-ian-nynga | z-b-ian-iua |
| neg. | z-b-ian-za | z-b-ian-suca-za | z-b-ian-zi-nga | z-b-ian-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-ian | m-m-ian-suca | m-m-ian-nynga | m-m-ian-iua |
| neg. | m-m-ian-za | m-m-ian-suca-za | m-m-ian-zi-nga | m-m-ian-za-n iua |
| 3.ª | a-b-ian | a-b-ian-suca | a-b-ian-nynga | a-b-ian-iua |
| neg. | a-b-ian-za | a-b-ian-suca-za | a-b-ian-zi-nga | a-b-ian-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-ian | chi-b-ian-suca | chi-b-ian-nynga | chi-b-ian-iua |
| neg. | chi-b-ian-za | chi-b-ian-suca-za | chi-b-ian-zi-nga | chi-b-ian-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-ian | mi-b-ian-suca | mi-b-ian-nynga | mi-b-ian-iua |
| neg. | mi-b-ian-za | mi-b-ian-suca-za | mi-b-ian-zi-nga | mi-b-ian-za-n iua |
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-ian-ua | cha-ian-suca | cha-ian-nynga | cha-ian-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-ian-ua | ma-ian-suca | ma-ian-nynga | ma-ian-nynguepqua |
| 3.ª | ian-ua | ian-suca | ian-nynga | ian-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-ian-ua | chi-ian-suca | chi-ian-nynga | chi-ian-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-ian-ua | mi-ian-suca | mi-ian-nynga | mi-ian-nynguepqua |
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | ian-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | ian-ua |
Ahuyentar, hacer huir = Zebiahasẏsuca. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - Ms. 2923. fol. 4r
L.I. loc. v. intr. Caer de espaldas, irse de espaldas
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-iansuca | z-iansuca-squa | z-iansuca-nga | z-iansuca-iua |
| neg. | z-iansuca-za | z-iansuca-squa-za | z-iansuca-zi-nga | z-iansuca-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-iansuca | m-iansuca-squa | m-iansuca-nga | m-iansuca-iua |
| neg. | m-iansuca-za | m-iansuca-squa-za | m-iansuca-zi-nga | m-iansuca-za-n iua |
| 3.ª | a-iansuca | a-iansuca-squa | a-iansuca-nga | a-iansuca-iua |
| neg. | a-iansuca-za | a-iansuca-squa-za | a-iansuca-zi-nga | a-iansuca-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-iansuca | chi-iansuca-squa | chi-iansuca-nga | chi-iansuca-iua |
| neg. | chi-iansuca-za | chi-iansuca-squa-za | chi-iansuca-zi-nga | chi-iansuca-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-iansuca | mi-iansuca-squa | mi-iansuca-nga | mi-iansuca-iua |
| neg. | mi-iansuca-za | mi-iansuca-squa-za | mi-iansuca-zi-nga | mi-iansuca-za-n iua |
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-iansuca-ia | cha-iansuca-sca | cha-iansuca-nga | cha-iansuca-nguepqua |
| 2.ª sg. | ma-iansuca-ia | ma-iansuca-sca | ma-iansuca-nga | ma-iansuca-nguepqua |
| 3.ª | a-iansuca-ia | a-iansuca-sca | a-iansuca-nga | a-iansuca-nguepqua |
| 1.ª pl. | chi-iansuca-ia | chi-iansuca-sca | chi-iansuca-nga | chi-iansuca-nguepqua |
| 2.ª pl. | mi-iansuca-ia | mi-iansuca-sca | mi-iansuca-nga | mi-iansuca-nguepqua |
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-iansuca-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-iansuca-ua |
Ver también " Caer ": benansuca
Caer d[e] espaldas. Hyc zansuca, ybcac zansuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 33r
L.II. loc. v. intr. Saltar.
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-iansuca | z-iansuca-squa | z-iansuca-nga | z-iansuca-iua |
| neg. | z-iansuca-za | z-iansuca-squa-za | z-iansuca-zi-nga | z-iansuca-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-iansuca | m-iansuca-squa | m-iansuca-nga | m-iansuca-iua |
| neg. | m-iansuca-za | m-iansuca-squa-za | m-iansuca-zi-nga | m-iansuca-za-n iua |
| 3.ª | a-iansuca | a-iansuca-squa | a-iansuca-nga | a-iansuca-iua |
| neg. | a-iansuca-za | a-iansuca-squa-za | a-iansuca-zi-nga | a-iansuca-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-iansuca | chi-iansuca-squa | chi-iansuca-nga | chi-iansuca-iua |
| neg. | chi-iansuca-za | chi-iansuca-squa-za | chi-iansuca-zi-nga | chi-iansuca-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-iansuca | mi-iansuca-squa | mi-iansuca-nga | mi-iansuca-iua |
| neg. | mi-iansuca-za | mi-iansuca-squa-za | mi-iansuca-zi-nga | mi-iansuca-za-n iua |
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-iansuca-ia | cha-iansuca-sca | cha-iansuca-nga | cha-iansuca-nguepqua |
| 2.ª sg. | ma-iansuca-ia | ma-iansuca-sca | ma-iansuca-nga | ma-iansuca-nguepqua |
| 3.ª | a-iansuca-ia | a-iansuca-sca | a-iansuca-nga | a-iansuca-nguepqua |
| 1.ª pl. | chi-iansuca-ia | chi-iansuca-sca | chi-iansuca-nga | chi-iansuca-nguepqua |
| 2.ª pl. | mi-iansuca-ia | mi-iansuca-sca | mi-iansuca-nga | mi-iansuca-nguepqua |
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-iansuca-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-iansuca-ua |
Ver también " Saltar ":
ʃaltar = guate zansuca, l, guate bchahansuca ambos neutros = [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 112r
L.III. loc. v. intr. Acogerse, *refugiarse (lit. irse hacia él/ella).
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-iansuca | z-iansuca-squa | z-iansuca-nga | z-iansuca-iua |
| neg. | z-iansuca-za | z-iansuca-squa-za | z-iansuca-zi-nga | z-iansuca-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-iansuca | m-iansuca-squa | m-iansuca-nga | m-iansuca-iua |
| neg. | m-iansuca-za | m-iansuca-squa-za | m-iansuca-zi-nga | m-iansuca-za-n iua |
| 3.ª | a-iansuca | a-iansuca-squa | a-iansuca-nga | a-iansuca-iua |
| neg. | a-iansuca-za | a-iansuca-squa-za | a-iansuca-zi-nga | a-iansuca-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-iansuca | chi-iansuca-squa | chi-iansuca-nga | chi-iansuca-iua |
| neg. | chi-iansuca-za | chi-iansuca-squa-za | chi-iansuca-zi-nga | chi-iansuca-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-iansuca | mi-iansuca-squa | mi-iansuca-nga | mi-iansuca-iua |
| neg. | mi-iansuca-za | mi-iansuca-squa-za | mi-iansuca-zi-nga | mi-iansuca-za-n iua |
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-iansuca-ia | cha-iansuca-sca | cha-iansuca-nga | cha-iansuca-nguepqua |
| 2.ª sg. | ma-iansuca-ia | ma-iansuca-sca | ma-iansuca-nga | ma-iansuca-nguepqua |
| 3.ª | a-iansuca-ia | a-iansuca-sca | a-iansuca-nga | a-iansuca-nguepqua |
| 1.ª pl. | chi-iansuca-ia | chi-iansuca-sca | chi-iansuca-nga | chi-iansuca-nguepqua |
| 2.ª pl. | mi-iansuca-ia | mi-iansuca-sca | mi-iansuca-nga | mi-iansuca-nguepqua |
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-iansuca-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-iansuca-ua |
Acojerse a otro para ser faboreçido. Amuys zansuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 4v
L.IV. loc. v. intr. Encontrarse con otro.
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-iansuca | z-iansuca-squa | z-iansuca-nga | z-iansuca-iua |
| neg. | z-iansuca-za | z-iansuca-squa-za | z-iansuca-zi-nga | z-iansuca-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-iansuca | m-iansuca-squa | m-iansuca-nga | m-iansuca-iua |
| neg. | m-iansuca-za | m-iansuca-squa-za | m-iansuca-zi-nga | m-iansuca-za-n iua |
| 3.ª | a-iansuca | a-iansuca-squa | a-iansuca-nga | a-iansuca-iua |
| neg. | a-iansuca-za | a-iansuca-squa-za | a-iansuca-zi-nga | a-iansuca-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-iansuca | chi-iansuca-squa | chi-iansuca-nga | chi-iansuca-iua |
| neg. | chi-iansuca-za | chi-iansuca-squa-za | chi-iansuca-zi-nga | chi-iansuca-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-iansuca | mi-iansuca-squa | mi-iansuca-nga | mi-iansuca-iua |
| neg. | mi-iansuca-za | mi-iansuca-squa-za | mi-iansuca-zi-nga | mi-iansuca-za-n iua |
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-iansuca-ia | cha-iansuca-sca | cha-iansuca-nga | cha-iansuca-nguepqua |
| 2.ª sg. | ma-iansuca-ia | ma-iansuca-sca | ma-iansuca-nga | ma-iansuca-nguepqua |
| 3.ª | a-iansuca-ia | a-iansuca-sca | a-iansuca-nga | a-iansuca-nguepqua |
| 1.ª pl. | chi-iansuca-ia | chi-iansuca-sca | chi-iansuca-nga | chi-iansuca-nguepqua |
| 2.ª pl. | mi-iansuca-ia | mi-iansuca-sca | mi-iansuca-nga | mi-iansuca-nguepqua |
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-iansuca-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-iansuca-ua |
Ver también " Encontrarse con otro ": quynsuca
Encontrarʃe Con otro = yn chiiansuca, l, ubas chíquynsuca, L, yn aiansuca = [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 71v
L.V. loc. v. intr. Alcanzarlo
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-iansuca | z-iansuca-squa | z-iansuca-nga | z-iansuca-iua |
| neg. | z-iansuca-za | z-iansuca-squa-za | z-iansuca-zi-nga | z-iansuca-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-iansuca | m-iansuca-squa | m-iansuca-nga | m-iansuca-iua |
| neg. | m-iansuca-za | m-iansuca-squa-za | m-iansuca-zi-nga | m-iansuca-za-n iua |
| 3.ª | a-iansuca | a-iansuca-squa | a-iansuca-nga | a-iansuca-iua |
| neg. | a-iansuca-za | a-iansuca-squa-za | a-iansuca-zi-nga | a-iansuca-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-iansuca | chi-iansuca-squa | chi-iansuca-nga | chi-iansuca-iua |
| neg. | chi-iansuca-za | chi-iansuca-squa-za | chi-iansuca-zi-nga | chi-iansuca-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-iansuca | mi-iansuca-squa | mi-iansuca-nga | mi-iansuca-iua |
| neg. | mi-iansuca-za | mi-iansuca-squa-za | mi-iansuca-zi-nga | mi-iansuca-za-n iua |
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-iansuca-ia | cha-iansuca-sca | cha-iansuca-nga | cha-iansuca-nguepqua |
| 2.ª sg. | ma-iansuca-ia | ma-iansuca-sca | ma-iansuca-nga | ma-iansuca-nguepqua |
| 3.ª | a-iansuca-ia | a-iansuca-sca | a-iansuca-nga | a-iansuca-nguepqua |
| 1.ª pl. | chi-iansuca-ia | chi-iansuca-sca | chi-iansuca-nga | chi-iansuca-nguepqua |
| 2.ª pl. | mi-iansuca-ia | mi-iansuca-sca | mi-iansuca-nga | mi-iansuca-nguepqua |
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-iansuca-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-iansuca-ua |
Ver también " Venir ": husqua(2), husuca, nasqua, pquasqua, xyquy
Ver también " Justo ": pquasqua
Al justo = guahaiuc, Como al justo uino: guahaiuc yn apqua, L, guahaiuc yn aiane = [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 12v
