istysuca#I su. tr. Ver, encontrar, hallar, alcanzar. || istysuca#II su. intr. Parecer || istysuca#III || istysuca#IV || istysuca#V || istysuca#L I hyba zm~ loc. v. Menstruar (lit. hallar sangre).
istysuca, histysuca, histɣsuca
- Echar de ver.
Echar de uer. Zmistysuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 64v
- Hallar.
Hallar. Zemistysuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 80v
¿Cómo hisiste, qué hiçiste para allarlo? ¿Ya haco mgas mmistybe? [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 41r
- Alcanzar lo que se desea.
Alcançar a uer misa, ora se diga respecto del tiempo, ora respecto del lugar y cuerpo que alcança a uer. Esugue zemistysuca, bien alcanço a ver. Esugue misa zemisty, bien alcançaré a uer misa. Esugue zepqua, con tiempo llegué. Esunga zepqua, con tiempo llegaré. Esugue zepquas misa zemisty, con tienpo llegaré a uer misa. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 11r
Alcançar lo que desea. Zemistysuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 10v
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-isty | z-b-isty-suca | z-b-isty-nynga | z-b-isty-iua |
| neg. | z-b-isty-za | z-b-isty-suca-za | z-b-isty-zi-nga | z-b-isty-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-isty | m-m-isty-suca | m-m-isty-nynga | m-m-isty-iua |
| neg. | m-m-isty-za | m-m-isty-suca-za | m-m-isty-zi-nga | m-m-isty-za-n iua |
| 3.ª | a-b-isty | a-b-isty-suca | a-b-isty-nynga | a-b-isty-iua |
| neg. | a-b-isty-za | a-b-isty-suca-za | a-b-isty-zi-nga | a-b-isty-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-isty | chi-b-isty-suca | chi-b-isty-nynga | chi-b-isty-iua |
| neg. | chi-b-isty-za | chi-b-isty-suca-za | chi-b-isty-zi-nga | chi-b-isty-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-isty | mi-b-isty-suca | mi-b-isty-nynga | mi-b-isty-iua |
| neg. | mi-b-isty-za | mi-b-isty-suca-za | mi-b-isty-zi-nga | mi-b-isty-za-n iua |
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-isty-ua | cha-isty-suca | cha-isty-nynga | cha-isty-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-isty-ua | ma-isty-suca | ma-isty-nynga | ma-isty-nynguepqua |
| 3.ª | isty-ua | isty-suca | isty-nynga | isty-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-isty-ua | chi-isty-suca | chi-isty-nynga | chi-isty-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-isty-ua | mi-isty-suca | mi-isty-nynga | mi-isty-nynguepqua |
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | isty-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | isty-ua |
Ver también " Mirar ": chibygosqua, chibysuca, istysuca
Ver. Zemistysuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 122v
II. su. intr. Parecer
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-isty | z-isty-suca | z-isty-nynga | z-isty-iua |
| neg. | z-isty-za | z-isty-suca-za | z-isty-zi-nga | z-isty-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-isty | m-isty-suca | m-isty-nynga | m-isty-iua |
| neg. | m-isty-za | m-isty-suca-za | m-isty-zi-nga | m-isty-za-n iua |
| 3.ª | a-isty | a-isty-suca | a-isty-nynga | a-isty-iua |
| neg. | a-isty-za | a-isty-suca-za | a-isty-zi-nga | a-isty-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-isty | chi-isty-suca | chi-isty-nynga | chi-isty-iua |
| neg. | chi-isty-za | chi-isty-suca-za | chi-isty-zi-nga | chi-isty-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-isty | mi-isty-suca | mi-isty-nynga | mi-isty-iua |
| neg. | mi-isty-za | mi-isty-suca-za | mi-isty-zi-nga | mi-isty-za-n iua |
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-isty-ua | cha-isty-suca | cha-isty-nynga | cha-isty-nynguepqua |
| 2.ª sg. | ma-isty-ua | ma-isty-suca | ma-isty-nynga | ma-isty-nynguepqua |
| 3.ª | a-isty-ua | a-isty-suca | a-isty-nynga | a-isty-nynguepqua |
| 1.ª pl. | chi-isty-ua | chi-isty-suca | chi-isty-nynga | chi-isty-nynguepqua |
| 2.ª pl. | mi-isty-ua | mi-isty-suca | mi-isty-nynga | mi-isty-nynguepqua |
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | a-isty-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | a-isty-ua |
Ver también " Parecer ":
Parecer, id est, apparere = Chanhistysuca, manhistysuca, anhistysuca &c. et cum negatione infine, significa, no parecer. [sic] (Gómez & Giraldo, 2012) - Ms. 2923. fol. 32r
L.I. loc. v. Menstruar (lit. hallar sangre).
Purgar la mujer. Hybazmistysuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 104v
Costumbre tener la mujer. Hyba zemistysuca. [sic] (Gómez & Torres, 2013) - Ms. 158. Voc. fol. 44v
