m |
m (remisión) |
||
| Línea 64: | Línea 64: | ||
| − | {{ | + | {{L_I| loc. v. | Abrir, destapar. | quyhycas b~}} |
{{verbo | {{verbo | ||
|imp=quyhycas iao | |imp=quyhycas iao | ||
| Línea 81: | Línea 81: | ||
| − | {{ | + | {{L_I| loc. v. | Atemorizar, amedrentar. | apquyquy/achie z~ }} |
{{voc_158|Amedrentar, amenaçar, atemoriçar. ''Apquyquy zebiasqua'' [o] ''achie zbiasqua''.|14r}} | {{voc_158|Amedrentar, amenaçar, atemoriçar. ''Apquyquy zebiasqua'' [o] ''achie zbiasqua''.|14r}} | ||
{{sema|Atemorizar}} | {{sema|Atemorizar}} | ||
| − | {{ | + | {{L_I| loc. v. | Despertar. | aquiba b~ }} |
{{voc_158|Despertar a otro. ''Aquibaze biasqua''.|56v}} | {{voc_158|Despertar a otro. ''Aquibaze biasqua''.|56v}} | ||
| − | {{ | + | {{L_I| loc. v. | Herrar, poner las herraduras a un caballo. | itan b~ }} |
{{voc_158|Harrear caballos. ''Hycabai itanbiasqua. Etan iao'', harréalo.|80v}} | {{voc_158|Harrear caballos. ''Hycabai itanbiasqua. Etan iao'', harréalo.|80v}} | ||
| − | {{ | + | {{L_I| loc. v. | Partear. *Abrir camino. | iez b~ }} |
{{voc_158|Partear <nowiki>=</nowiki> ''ie zbiasqua'' <nowiki>=</nowiki>|94r}} | {{voc_158|Partear <nowiki>=</nowiki> ''ie zbiasqua'' <nowiki>=</nowiki>|94r}} | ||
{{manuscrito_2923|Partear = ''ie zebiasqua''.|55r}} | {{manuscrito_2923|Partear = ''ie zebiasqua''.|55r}} | ||
| Línea 98: | Línea 98: | ||
{{voc_158|Partera <nowiki>=</nowiki> ''ie iasca'', |94r}} | {{voc_158|Partera <nowiki>=</nowiki> ''ie iasca'', |94r}} | ||
| − | {{ | + | {{L_I| loc. v. | Entremeter. Meter algo entre otras cosas. | yc b~ }} |
{{voc_158|Entremeterse. ''Yc biasqua''.|73r}} | {{voc_158|Entremeterse. ''Yc biasqua''.|73r}} | ||
| − | {{ | + | {{L_I| loc. v. | Hincharse. | yc ab~ }} |
{{voc_158|Hincharse. ''Yc abiasqua''.|81v}} | {{voc_158|Hincharse. ''Yc abiasqua''.|81v}} | ||
{{sema|Hinchar}} | {{sema|Hinchar}} | ||
Revisión del 04:33 4 nov 2019
iasqua#I sq. tr. Arrojar, regar, esparcir, echar. || iasqua#II || iasqua#III || iasqua#IV || iasqua#V || iasqua#L I yc b~, quyhycas b~, apquyquy/achie z~, aquiba b~, itan b~, iez b~ loc. v. Abrir, destapar., Despertar., Herrar, poner las herraduras a un caballo., Partear. *Abrir camino., Amedrentar, amenazar, atemorizar, Entremeter, hinchar (Meter algo en otra cosa hasta llenarla)
iasqua
- 1. hichan b~. Derramar, arrojar.
- 2. sie ys b~. Echarle agua a las plantas.
- 3. zhuen b~. Echar al hombro.
- 4. opquas z~. Echar por los ojos.
- 5. oban b~. Echar en la cara.
- 6. aoba zg~. Responder, dar razones.
- 1. guate ~. Colgar muchas cosas.
- 2. guan z~. Ahorcar a muchos.
- 1. quyhycas/hyquys b~. Abrir la puerta.
- 2. quyhycas b~. Destapar.
- 1. ie iasca. Partera.
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-ia | z-b-ia-squa | z-b-ia-nga | z-b-ia-iua |
| neg. | z-b-ia-za | z-b-ia-squa-za | z-b-ia-zi-nga | z-b-ia-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-ia | m-m-ia-squa | m-m-ia-nga | m-m-ia-iua |
| neg. | m-m-ia-za | m-m-ia-squa-za | m-m-ia-zi-nga | m-m-ia-za-n iua |
| 3.ª | a-b-ia | a-b-ia-squa | a-b-ia-nga | a-b-ia-iua |
| neg. | a-b-ia-za | a-b-ia-squa-za | a-b-ia-zi-nga | a-b-ia-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-ia | chi-b-ia-squa | chi-b-ia-nga | chi-b-ia-iua |
| neg. | chi-b-ia-za | chi-b-ia-squa-za | chi-b-ia-zi-nga | chi-b-ia-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-ia | mi-b-ia-squa | mi-b-ia-nga | mi-b-ia-iua |
| neg. | mi-b-ia-za | mi-b-ia-squa-za | mi-b-ia-zi-nga | mi-b-ia-za-n iua |
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-ia-ia | cha-ia-sca | cha-ia-nga | cha-ia-nguepqua |
| 2.ª sg. | ma-ia-ia | ma-ia-sca | ma-ia-nga | ma-ia-nguepqua |
| 3.ª | ia-ia | ia-sca | ia-nga | ia-nguepqua |
| 1.ª pl. | chi-ia-ia | chi-ia-sca | chi-ia-nga | chi-ia-nguepqua |
| 2.ª pl. | mi-ia-ia | mi-ia-sca | mi-ia-nga | mi-ia-nguepqua |
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | ia-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | ia-ua |
Imp. iau.
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-ia | z-b-ia-squa | z-b-ia-nga | z-b-ia-iua |
| neg. | z-b-ia-za | z-b-ia-squa-za | z-b-ia-zi-nga | z-b-ia-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-ia | m-m-ia-squa | m-m-ia-nga | m-m-ia-iua |
| neg. | m-m-ia-za | m-m-ia-squa-za | m-m-ia-zi-nga | m-m-ia-za-n iua |
| 3.ª | a-b-ia | a-b-ia-squa | a-b-ia-nga | a-b-ia-iua |
| neg. | a-b-ia-za | a-b-ia-squa-za | a-b-ia-zi-nga | a-b-ia-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-ia | chi-b-ia-squa | chi-b-ia-nga | chi-b-ia-iua |
| neg. | chi-b-ia-za | chi-b-ia-squa-za | chi-b-ia-zi-nga | chi-b-ia-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-ia | mi-b-ia-squa | mi-b-ia-nga | mi-b-ia-iua |
| neg. | mi-b-ia-za | mi-b-ia-squa-za | mi-b-ia-zi-nga | mi-b-ia-za-n iua |
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-ia-ia | cha-ia-sca | cha-ia-nga | cha-ia-nguepqua |
| 2.ª sg. | ma-ia-ia | ma-ia-sca | ma-ia-nga | ma-ia-nguepqua |
| 3.ª | ia-ia | ia-sca | ia-nga | ia-nguepqua |
| 1.ª pl. | chi-ia-ia | chi-ia-sca | chi-ia-nga | chi-ia-nguepqua |
| 2.ª pl. | mi-ia-ia | mi-ia-sca | mi-ia-nga | mi-ia-nguepqua |
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | ia-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | ia-ua |
Imp. iao.
| Persona | Perfectivo | Imperfectivo | Irrealis | Destinativo |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | z-b-ia | z-b-ia-squa | z-b-ia-nga | z-b-ia-iua |
| neg. | z-b-ia-za | z-b-ia-squa-za | z-b-ia-zi-nga | z-b-ia-za-n iua |
| 2.ª sg. | m-m-ia | m-m-ia-squa | m-m-ia-nga | m-m-ia-iua |
| neg. | m-m-ia-za | m-m-ia-squa-za | m-m-ia-zi-nga | m-m-ia-za-n iua |
| 3.ª | a-b-ia | a-b-ia-squa | a-b-ia-nga | a-b-ia-iua |
| neg. | a-b-ia-za | a-b-ia-squa-za | a-b-ia-zi-nga | a-b-ia-za-n iua |
| 1.ª pl. | chi-b-ia | chi-b-ia-squa | chi-b-ia-nga | chi-b-ia-iua |
| neg. | chi-b-ia-za | chi-b-ia-squa-za | chi-b-ia-zi-nga | chi-b-ia-za-n iua |
| 2.ª pl. | mi-b-ia | mi-b-ia-squa | mi-b-ia-nga | mi-b-ia-iua |
| neg. | mi-b-ia-za | mi-b-ia-squa-za | mi-b-ia-zi-nga | mi-b-ia-za-n iua |
| Persona | Resultativa | Factual | Irrealis | Prospectiva |
|---|---|---|---|---|
| 1.ª sg. | cha-ia-ia | cha-ia-sca | cha-ia-nga | cha-ia-nguepqua |
| 2.ª sg. | ma-ia-ia | ma-ia-sca | ma-ia-nga | ma-ia-nguepqua |
| 3.ª | ia-ia | ia-sca | ia-nga | ia-nguepqua |
| 1.ª pl. | chi-ia-ia | chi-ia-sca | chi-ia-nga | chi-ia-nguepqua |
| 2.ª pl. | mi-ia-ia | mi-ia-sca | mi-ia-nga | mi-ia-nguepqua |
| Persona | Forma Única |
|---|---|
| 2.ª sg. (Imp.) | ia-u |
| 2.ª pl. (Imp.) | ia-ua |
Imp. io. Part. de pret. iaia. Part. de pres. iasca. Part. de fut. ianga.
L.I. loc. v. Abrir, destapar. Imp. quyhycas iao. Part. de pret. chaiae. Part. de pres. chaiasca. Part. de fut. chaianga.
L.I. loc. v. Atemorizar, amedrentar.
L.I. loc. v. Despertar.
L.I. loc. v. Herrar, poner las herraduras a un caballo.
L.I. loc. v. Partear. *Abrir camino.
L.I. loc. v. Entremeter. Meter algo entre otras cosas.
L.I. loc. v. Hincharse.
