De Muysc cubun - Lengua Muisca

 fonologia gomezmbptufmbp mmbp a
hyca(2)ɨnginaacáPiedraHuber & Reed
hychanə-
na-
asa(2)
asá
pers. 1.Trillos
hyzcaɨhtigwaesíacincoHuber & Reed
iahacɨnʒinacómoHuber & Reed
icha*irugwaicha
iʃa
YucaHuber & Reed
ieingunaíbitaCamino, sendero, trochaHuber & Reed
ingueúngwɨzipocoHuber & Reed
iohotysucaángayáhanro
jáʔn-ro
BeberRuber & Reed
ipquaninguibahyacosaTrillos
iptaingunaíbitacaminoHuber & Reed
istysucatu-istinro
itinro
VerTrillos
m-m-Agente 2.da persona singularTrillos
meheza*mesubehchaBatataHuber & Reed
menasucamʉlameburarápidoTrillos
micamajgwabayaTresHuber & Reed
miemawi-ba
bemara
UstedesHuber & Reed
misquabinbenropasearTrillos
mue(2)mɨnaOmbligoHuber & Reed
muyhycamakegwa
makewa
bacayaCuatro
cuatro
Trillos
muyhyzamɨti
mɨhtʃi
pulgaHuber & Reed
Trillos
muyhyzya-mɨkʃi
məhkəʃi
məkəchi
bacsoyro
baquía
negroHubber & Reed
Trillos
muyhyzysomʉssarocramaiguanaTrillos, 95
muyscaiʃka
shca
genteTrillos
ILV, 74
muysogumacumoroáserpiente, culebraHuber & Reed
muysysucaa-mʉh-ʉn
-mʉs-
1. basiro.SentirTrillos
muêma-baha
behmara
UstedTrillos
nagua*nandumagaráuwaramaNutriaHuber & Reed
nasquana-merauwinrovenHuber & Reed
nuca(2)nug-estarTrillos
nyguanʉngu
nɨngu
rauwasal
Sal
Huber & Reed
Trillos, 89
nympquanéwaréowaajíHuber & Reed
nypquasucanɨkkwárahcuinrooírHuber & Reed
onamogwabahsirálombrizTrillos
ongoongaprobaciónong
opquauhkuamaenfermedadTrillos
osquahom-bañarseTrillos
pquahazakwimangwicuiratruenoHuber & Reed
pquaquebakwiruacuistoca
kʷik-toka
HombroHuber & Reed
pquasquakinkum-cuwinro
cunro
LlegarTrillos
pquasqua(2)gok-cuihinroTejerTrillos
pquihistaisa_kwaruquehrosaLoroHuber & Reed
psihipquaʒakuka
zewa
rewinacacique, curaca, capitán
Sacerdote, líder espiritual
Huber & Reed
Gómez
puynekʉngui
ákwia
cuitro
cónuro
Todos
Pequeño
Trillos
Headland
pyhypakuirua
gwi-s-paro siga
íkaraEspaldaTrillos
Huber & Reed
quihichakɨsáquesa(4)
at_quesa
PieHuber & Reed
quy ubakənžiwacaruc_ubafrutaTrillos
quybacʉ̃wãcamdormirILV, 1974
quybysuca'kʉmu-en
kəũ-ən
cáminroDormir
dormir
Trillos
quyecʉn
kɨn
cárucuaLeña
árbol
ILV, 1974
Huber & Reed
quyhycakəkácacabocaTrillos
quyhytysucakwɨn-nti-icotinroHenderHuber & Reed
quyhyusucakuíicuíhinrocavarTrillos
quyhyzakɨkɨ-ʒaSalivaHuber & Reed
quynkənuwaruwaanimalTrillos
quynekɨ-kɨra
kʉn
cárara
cárucua
Hueso.
palo
Huber & Reed
Trillos
quysuazekocaruwáAlacránTrillos
sahaoa-sewaraaEsposoHuber & Reed
sicakikkásiquía
shika
Dientes delanteros incisivosHuber & Reed
sospquamɨnkwarócuraArañaHuber & Reed
suadʒwísarahsasolHuber & Reed
sua(2)ʝwia
duía
riyadíaHuber & Reed
Trillos
suesuʒiruwásira
rioá
pájaroTrillos
suhucaduʃ-kɨnarustaráColaHuber & Reed
sune(2)ʒandunarura(2)semillaHuber & Reed
sunsucadziguanənsíhw̃anro
séhw̃anro
PensarTrillos
supquadungurúcuramurciélagoHuber & Reed
ta(2)tetiw̃a
chia
roza, sementeraHuber & Reed
taaˈtainuatérayaSeisGómez
toquetókʃitorá
ohcua
ríoHuber & Reed
tybatʉmʉnshitaw̃ayaamarillaILV, 74
tyhyb quynetɨmɨ-kɨnaEstómagoHuber & Reed
tyhybaa-nʒi-bita
tɨmɨ-kɨna
tánubaBarriga
Hígado
Heber & Reed
tyhycatʉhkaiticayaCrudoTrillos
tytuatagwáchohcha,_chohjaRanchoHuber & Reed
ua(2)wakaPescadoHuber & Reed
uaiaaboabáMadreTrillos
ubakənžiwauba
anab_uba
frutaTrillos
ubchihicaugwaucásiaDiez& Reed
ucansucaugwananpensarILV, 74
ueurágaúsia
úsara
CasaTrillos
ue(2)a-wán-ən
i-waʒ-i
vomitarTrillos
Huber & Reed
upquaúmaubaojoTrillos
usquabush-hilarTrillos
usqua(2)guash-waquinroDecirTrillos
kɨnógwacuir aw̃atá
awatá
bancoHuber & Reed
xie(2)yirarihaaguaTrillos
xihisqua(2)zazikənrijquinroSembrarTrillos
xisima
ninka
ucha
úiya
ucha,_uha
este
aquel
Huber & Reed
xiuaa-ku-di-wa
yiwa
riwa
riʔwa
Lago, laguna.
Lluvia.
Huber & Reed
Trillos
xiênenerehráQuién.Heber & Reed
xu*duruhrama
rurama
ArmadilloHuber & Reed
ybzaúglacacumá
kak-umá
1. LabioHuber & Reed
ysyɨnáeya
ésara
Él, ella, elloHuber & Reed
ytaɨttá
ɨtiá
átcaraantebrazo
muñeca
Huber & Reed
z-tʉj-
ra-
Benef. 1 sng.
1ra persona singular
Trillos
zashea
ʃe
chéycaranocheHuber & Reed
Trillos
zacašekochéycaranoche "oscuridad"Trillos
zacoshigichicriasamañanaTrillos
zahanasucazhatan-ʉnsahuwinropisarTrillos
zimneshibú
ʃimbɨn
chíbarahilo
Cuerda
Trillos
Huber & Reed