De Muysc cubun - Lengua Muisca

m
m
Línea 11: Línea 11:
 
# ʃacudirme la piedra, o, otra Coʃa ʠ me tiran <br>o se cae &#61; '''[[cha-|cha]][[han]] [[a-|a]][[nysqua(2)?|nyquy]]'''.  sacudiome en el brazo: <br>'''[[z-|ze]][[pquaca]][[-n|n]] [[a-|a]][[nysqua(2)?|nyquy]]'''.  <br>  
 
# ʃacudirme la piedra, o, otra Coʃa ʠ me tiran <br>o se cae &#61; '''[[cha-|cha]][[han]] [[a-|a]][[nysqua(2)?|nyquy]]'''.  sacudiome en el brazo: <br>'''[[z-|ze]][[pquaca]][[-n|n]] [[a-|a]][[nysqua(2)?|nyquy]]'''.  <br>  
 
# ʃagaz &#61;  '''[[a-|a]][[pquyquychie]] [[yn(3)|yn]] [[puyquyne|puyca]]''' &#61; <br>  
 
# ʃagaz &#61;  '''[[a-|a]][[pquyquychie]] [[yn(3)|yn]] [[puyquyne|puyca]]''' &#61; <br>  
−
# ʃal quiere eſte guebo - ''ipquauie gue apqueque''<ref>Este texto fue realizado por otra mano, pero el estilo de escritura parece ser de comienzos del siglo XVII. Podría traducirse como "algo es lo que quiere".</ref> <br>  
+
# ʃal quiere eſte guebo - ''ipquauie gue apqueque''<ref>Este texto fue realizado por otra mano, pero el estilo de escritura parece ser de comienzos del siglo XVII. Podría traducirse como "alguna cosa es lo que quiere".</ref> <br>  
 
# ʃal &#61;  '''[[nygua]]''' &#61; <br>  
 
# ʃal &#61;  '''[[nygua]]''' &#61; <br>  
 
# ʃalar &#61;  '''[[nygua]][[-z|z]] [[ys(2)|ys]] [[-b|b]][[iasqua]]''' &#61; <br>  
 
# ʃalar &#61;  '''[[nygua]][[-z|z]] [[ys(2)|ys]] [[-b|b]][[iasqua]]''' &#61; <br>  
 
# ʃalir uno &#61;  '''[[fac]] [[z-|z]][[iansuca(2)|ansuca]]''' &#61; <br>  
 
# ʃalir uno &#61;  '''[[fac]] [[z-|z]][[iansuca(2)|ansuca]]''' &#61; <br>  
−
# ʃalir la multitud de jente de donde an eſtado juntoʃ<br>'''[[fac]] [[chi-|chi]][[-b|b]][[?|gusqua]]'''.  preterîto:  '''[[fac]] [[chi-|chi]][[-b|b]][[?|guque]]''' &#61; <br>  
+
# ʃalir la multitud de jente de donde an eſtado juntoʃ<br>'''[[fac]] [[chi-|chi]][[-b|b]][[gusqua(2)|gusqua]]'''.  preterîto:  '''[[fac]] [[chi-|chi]][[-b|b]][[gusqua(2)|guque]]''' &#61; <br>  
−
# Salir  muchos &#61;  '''[[fac]] [[chi-|chi]][[?|gusqua]]''' &#61; <br>
+
# Salir  muchos &#61;  '''[[fac]] [[chi-|chi]][[gusqua(2)|gusqua]]''' &#61; <br>
−
# ʃalir el agua &#61;  '''[[fac]] [[a-|a]][[?|gusqua]]''' &#61; <br>  
+
# ʃalir el agua &#61;  '''[[fac]] [[a-|a]][[gusqua(2)|gusqua]]''' &#61; <br>  
 
# ʃalir El pollo &#61;  '''[[a-|a]][[finsuca]]''' &#61; <br>  
 
# ʃalir El pollo &#61;  '''[[a-|a]][[finsuca]]''' &#61; <br>  
−
# ʃalir el sol &#61;  '''[[sua]][[-z|z]] guan amisqua''' &#61; <br>  
+
# ʃalir el sol &#61;  '''[[sua]][[-z|z]] [[?|gua]][[-n|n]] [[a-|a]][[?|misqua]]''' &#61; <br>  
 
# ʃaliua &#61; '''[[quyhyza]]''' &#61; <br>  
 
# ʃaliua &#61; '''[[quyhyza]]''' &#61; <br>  
 
# ʃalpicar  lo mismo ʠ ʃaltar &#61; <br>  
 
# ʃalpicar  lo mismo ʠ ʃaltar &#61; <br>  
−
# ʃaltar &#61;  '''guate zansuca''', {{lat|l,}} '''guate bchahansuca'''<br>ambos neutros &#61; <br>  
+
# ʃaltar &#61;  '''[[guata|guate]] [[z-|z]][[iansuca(2)?|ansuca]]''', {{lat|l,}} '''[[guata|guate]] [[-b|b]][[?|chahansuca]]'''<br>ambos neutros &#61; <br>  
 
# ʃaltear &#61;  '''[[i-|i]][[sapquagosqua]]''',  neutro,  {{lat|L,}} '''[[-b|b]][[sapquasuca]]''',<br>actíuo. ʃalteome  '''[[cha-|cha]] [[-b|b]][[sapquasuca|sapquao]]''' &#61; <br>  
 
# ʃaltear &#61;  '''[[i-|i]][[sapquagosqua]]''',  neutro,  {{lat|L,}} '''[[-b|b]][[sapquasuca]]''',<br>actíuo. ʃalteome  '''[[cha-|cha]] [[-b|b]][[sapquasuca|sapquao]]''' &#61; <br>  
 
# ʃaluar de peligro &#61;  '''[[z-|ze]][[huizesuca]]''' &#61; <br>  
 
# ʃaluar de peligro &#61;  '''[[z-|ze]][[huizesuca]]''' &#61; <br>  

Revisión del 16:18 14 may 2017

Lematización[1]

  1. de ʠmar[,] arrojar &.a Conforme fuere la accion
    ʠ ʃe haçe mas no ai Vbo particular para eʃo =
  2. ʃacudir de qualquiera ʃuerte = btytysuca: ym[-]
    peratiuo: tytu: partiçípíos: chatytysuca cha [-]
    tytua, chatytynynga =
  3. ʃacudirme la piedra, o, otra Coʃa ʠ me tiran
    o se cae = chahan anyquy. sacudiome en el brazo:
    zepquacan anyquy.
  4. ʃagaz = apquyquychie yn puyca =
  5. ʃal quiere eſte guebo - ipquauie gue apqueque[2]
  6. ʃal = nygua =
  7. ʃalar = nyguaz ys biasqua =
  8. ʃalir uno = fac zansuca =
  9. ʃalir la multitud de jente de donde an eſtado juntoʃ
    fac chibgusqua. preterîto: fac chibguque =
  10. Salir muchos = fac chigusqua =
  11. ʃalir el agua = fac agusqua =
  12. ʃalir El pollo = afinsuca =
  13. ʃalir el sol = suaz guan amisqua =
  14. ʃaliua = quyhyza =
  15. ʃalpicar lo mismo ʠ ʃaltar =
  16. ʃaltar = guate zansuca, l, guate bchahansuca
    ambos neutros =
  17. ʃaltear = isapquagosqua, neutro, L, bsapquasuca,
    actíuo. ʃalteome cha bsapquao =
  18. ʃaluar de peligro = zehuizesuca =
  19. ʃaluarʃe o escapar de peligro = zehuizensuca
  20. ʃalud tener = choc izone =
ʃanar
Fotografía[3]
Manuscrito 158 BNC Vocabulario - fol 112v.jpg

Referencias

  1. ↑ Lematización realizada manualmente por Diego F. Gómez, usando como base a Gómez & Torres. Transcripción Raro Manuscrito 158 BNC. ICANH. 2014. Esta lematización se realizó gracias al apoyo del Instituto Colombiano de Antropología e Historia.
  2. ↑ Este texto fue realizado por otra mano, pero el estilo de escritura parece ser de comienzos del siglo XVII. Podría traducirse como "alguna cosa es lo que quiere".
  3. ↑ Fotografía tomada del R.M. 158 de la Biblioteca Nacional de Colombia, gracias a la colaboración de su Coordinador de Colecciones y Servicios.